จุดมุ่งหมาย เพื่อศึกษาบทบาทของมิชชันนารีโรมันคาทอลิกในอีสาน ปี พ.ศ.2424-2496 ผลการวิจัย มิชชันนารีโรมันคาทอลิกเข้ามาเผยแพร่ศาสนา โดยเริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ.2424 เป็นต้นมาได้อาศัยเงื่อนไขในสนธิสัญญามงตินญีเป็นหลักฐานอ้างสิทธิในการดำเนินงาน การเผยแพร่ศาสนาได้เริ่มขึ้นที่อุบลราชธานี จากการที่มิชชันนารีได้เข้ามาปฏิบัติงานตั้งแต่ปี พ.ศ.2424-2442 นั้น มิชชันนารีได้พยายามโน้มน้าวชักชวนให้ประชาชนหันมาศรัทธาและเข้ารีตในศาสนาโรมันคาทอลิกบทบาทและวิธีการเผยแพร่ศาสนาโรมันคาทอลิกบทบาทและวิธีการเผยแพร่ศาสนาของมิชชันนารีจึงได้ใช้รูปแบบและวิธีการต่างๆ เช่น การให้ความคุ้มครองแก่คนที่สมัครเข้าเป็นคาทอลิก การตั้งชุมชนคาทอลิก การจัดตั้งโรงเรียนคาทอลิก การใช้ภาษาพื้นเมืองและการปรับตัวเข้ากับสังคมอีสาน การปฏิบัติงานด้วยวิธีการต่างๆ นี้ มิชชันนารีได้กระทำควบคู่ไปกับการสอนศาสนา การดำเนินงานของมิชชันนารีมีผลในทางศาสนาได้แบ่งออกเป็น2 ช่วง พ.ศ.2424-2442 ในช่วงนี้เป็นช่วงที่ศาสนาคริสต์โรมันคาทอลิกได้รับความสนใจจากชาวอีสานเป็นอย่างมาก มีผลทำให้คนอีสานขอเปลี่ยนศาสนาได้ 10,963 คน และมีชุมชนคาทอลิกที่เกิดขึ้นใหม่ 55 หมู่บ้าน โดยเกิดจากศูนย์บุ่งกะแทว 15 หมู่บ้าน ศูนย์ท่าแร่ 9 หมู่บ้านและศูนย์คำเกิ้ม 31 หมู่บ้าน ช่วงที่สองปี พ.ศ.2442-2496 อีสานได้มีการปฏิรูปการปกครองด้วยระบบเทศาภิบาล ทำให้มีการยกระดับฐานะความเป็นอยู่ของราษฎรให้ดีขึ้น มีผลทำให้มิชชันนารีประสบผลสำเร็จในการดำเนินงานน้อย เมื่อเปรียบเทียบช่วงเวลา 54 ปีเพราะมีคริสตังทั้งหมด 22,531 คน จำนวนนี้อยู่ในเขตสกลนครและนครพนม 13,471 คนและอีก 9,060 คน กระจายอยู่ตามจังหวัดต่างๆ ในภาคอีสาน สรุปได้ว่า ในช่วงหลังมีคริสตังเพิ่มขึ้นจากคั้งแรก 11,528 คน ส่วนชุมชนคาทอลิกเพิ่มขึ้นเพียง 40 หมู่บ้านเท่านั้นส่วนผลกระทบที่มีผลต่อสังคมอีสานนั้น ในด้านการเมืองมีผลทำให้ผู้ปกครองในอีสานได้ตระหนักถึงโอกาสของการกดขี่ในขณะนั้นมีมากขึ้น การเอารัดเอาเปรียบจะเป็นเรื่องยากอีกต่อไป