จุดมุ่งหมาย เพื่อศึกษาถึงปัจจัยที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคมในอีสานตลอดถึงการเปลี่ยนแปลงและผลของการเปลี่ยนแปลงทางสังคมในอีสานจากนโยบายของรัฐบาลระหว่างปี พ.ศ.2434 ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จนถึงปี พ.ศ.2475 ซึ่งเป็นปีสิ้นสมัยการปกครองระบอบสมบูรณาญาสิทธิราช ทั้งนี้ได้ศึกษาถึงสภาพสังคมอีสานก่อนปีพ.ศ.2434 เพื่อเป็นพื้นฐานในการพิจารณาปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและผลของการเปลี่ยนแปลงทางสังคมจากนโยบายของรัฐบาลตั้งแต่ปี พ.ศ.2434 ถึงปีพ.ศ.2475 วิธีการวิจัย โดยใช้เอกสารชั้นต้นเป็นหลักและอาศัยข้อมูลจากเอกสารชั้นรองประกอบในการศึกษา ผลการวิจัย สังคมอีสานได้นำวัฒนธรรมแบบลาวมาเป็นรูปแบบของตนเองจนเป็นลักษณะเฉพาะเมื่อรัฐบาลกรุงเทพฯ เข้ามาปกครองอย่างจริงจัง จึงก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงซึ่งสืบเนื่องมาจากปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอกหัวเมืองอีสานทำให้รัฐบาลกรุงเทพฯ เข้ามาดำเนินการปกครองตามแบบแผนมณฑลชั้นใน โดยการรวมอำนาจการปกครองหัวเมืองเข้าสู่ศูนย์กลางการปกครอง เพื่อสร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในการบริหารราชการและเพื่อความเป็นรัฐประชาชาติ ตลอดถึงเพื่อป้องกันการคุกคามของฝรั่งเศส โดยดำเนินนโยบายเปลี่ยนแปลงแบบค่อยเป็นค่อยไป ซึ่งมีการดำเนินการอย่างจริงจังและต่อเนื่อง โดยพัฒนาและปรับปรุงระบบต่างๆ ได้แก่ การเมืองการปกครอง การจัดการศึกษาระบบใหม่ การคมนาคมและการสื่อสารการเก็บภาษีอากร การตั้งกองทหาร-ตำรวจ การจัดตั้งศาลยุติธรรม และการสาธารณสุข ซึ่งการพัฒนาและปรับปรุงดังกล่าว ส่งผลให้สังคมอีสานเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม การเปลี่ยนแปลงทางสังคมในอีสาน นับว่ามีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์อีสานช่วงหนึ่ง เพราะทำให้หัวเมืองอีสานเป็นพื้นที่ที่มีบทบาทและความสำคัญต่อเมืองหลวงในด้านการปกครอง เศรษฐกิจและสังคมอันเนื่องมาจากการปรับปรุงและพัฒนากิจการงานต่างๆ ให้เจริญก้าวหน้าในแทบทุกด้านของรัฐบาลกรุงเทพฯ โดยดำเนินนโยบายแบบค่อยเป็นค่อยไป