การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาทักษะการใช้พจนานุกรมไทย ของนักเรียนระดับประถมศึกษาด้วยเทคนิคการช่วยจำและการค้นหาความ หมายของคำและเพื่อพัฒนาโปรแกรมที่จะนำไปสอนพัฒนาทักษะการใช้พจนานุกรมไทยของนักเรียนระดับประถมศึกษา กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา2537 จำนวน 60 คน สุ่มจากโรงเรียนวัดนิมมานรดี อำเภอภาษีเจริญจังหวัดกรุงเทพมหานคร สุ่มนักเรียนแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ๆ ละ 20 คนนักเรียนชายและหญิงมีจำนวนเท่ากัน แบ่ง 3 กลุ่ม ดังนี้ 1) กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย 2) กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิด พจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว และ 3) กลุ่มควบคุมทุกกลุ่มฝึกทักษะสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ๆ ละ 1 ชั่วโมง จำนวน 4 สัปดาห์เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบทดสอบวัดทักษะในการใช้พจนานุกรมไทย ก่อนและ หลังการทดลอง วิเคราะห์ข้อมูลของคะแนนทักษะในการใช้พจนานุกรมไทยด้วยการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One Way Analysis ofVariance) ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย มีคะแนนทักษะในการใช้พจนานุกรมไทยสูงกว่ากลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิด พจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว 2. กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย และกลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิดพจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว มีคะแนนทักษะในการใช้พจนานุกรมไทยสูงกว่ากลุ่มควบคุม 3. กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย มีคะแนนความสามารถในการใช้พจนานุกรมไทยช่วยในการสะกดคำและ การอ่านคำได้ถูกต้องและรวดเร็ว สูงกว่ากลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิดพจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว 4. กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย มีคะแนนความสามารถในการเรียงลำดับคำและการค้นหาความหมาย ของคำได้ถูกต้องและรวดเร็ว สูงกว่ากลุ่มควบคุม และไม่แตกต่างกันกับกลุ่มที่ ได้รับการฝึกให้เปิดพจนานุกรมไทยค้นหาความหมายจองคำเพียงอย่างเดียว 5. กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย และกลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิดพจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว มีคะแนนทักษะในการใช้พจนานุกรมไทยสูงกว่าก่อนได้รับการทดลอง ฉะนั้น จากผลการวิจัยในครั้งนี้ สรุปได้ว่าโปรแกรมการสอนพัฒนาทักษะในการใช้พจนานุกรมไทยของนักเรียนระดับประถมศึกษาที่ดีที่สุด คือโปรแกรมการสอนฝึกให้จำพยัญชนะและสระ ตามระบบพจนานุกรมไทย