วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2538

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาทักษะการใช้พจนานุกรมไทยของนักเรียนระดับประถมศึกษาด้วยเทคนิคการช่วยจำและการค้นหาความหมายของคำ และเพื่อพัฒนาโปรแกรมที่จะนำไปสอนพัฒนาทักษะการใช้พจนานุกรมไทยของนักเรียนระดับประถมศึกษา กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2537 จำนวน 60 คน สุ่มจากโรงเรียนวัดนิมมานรดี อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดกรุงเทพมหานคร สุ่มนักเรียนแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ๆ ละ 20 คน นักเรียนชายและหญิงมีจำนวนเท่ากัน แบ่งเป็น 3 กลุ่ม ดังนี้ 1) กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย 2) กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิดพจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว และ 3) กลุ่มควบคุม ทุกกลุ่มฝึกทักษะสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ๆ ละ 1 ชั่วโมง จำนวน 4 สัปดาห์ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบทดสอบวัดทักษะในการใช้พจนานุกรมไทย ก่อนและหลังการทดลอง วิเคราะห์ข้อมูลของคะแนนทักษะในการใช้พจนานุกรมไทย ด้วยการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-Way Analysis of Variance) ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1) กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย มีคะแนนทักษะในการใช้พจนานุกรมไทยสูงกว่ากลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิดพจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว 2) กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย และกลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิดพจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว มีคะแนนทักษะในการใช้พจนานุกรมไทยสูงกว่ากลุ่มควบคุม 3) กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย มีคะแนนความสามารถในการใช้พจนานุกรมไทยช่วยในการสะกดคำและการอ่านคำได้ถูกต้องและรวดเร็ว สูงกว่ากลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิดพจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว 4) กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย มีคะแนนความสามารถในการเรียงลำดับคำและการค้นหาความหมายของคำได้ถูกต้องและรวดเร็ว สูงกว่ากลุ่มควบคุม และไม่แตกต่างกันกับกลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิดพจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว 5) กลุ่มที่ได้รับการฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย และกลุ่มที่ได้รับการฝึกให้เปิดพจนานุกรมไทยค้นหาความหมายของคำเพียงอย่างเดียว มีคะแนนทักษะในการใช้พจนานุกรมไทยสูงกว่าก่อนได้รับการทดลอง ฉะนั้น จากผลการวิจัยในครั้งนี้ สรุปได้ว่าโปรแกรมการสอนพัฒนาทักษะในการใช้พจนานุกรมไทยของนักเรียนระดับประถมศึกษาที่ดีที่สุด คือ โปรแกรมการสอนฝึกให้จำพยัญชนะและสระตามระบบพจนานุกรมไทย