การศึกษาค้นคว้าครั้งนี้เป็นการวิจัยพัฒนามีความมุ่งหมาย เพื่อออกแบบการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ สำหรับนักศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชัยนาท การวิจัยครั้งนี้ดำเนินการเป็น 2 ขั้นตอน คือ การพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอน และการประเมินการใช้รูปแบบการสอน การออกแบบกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ผู้วิจัยดำเนินการโดยวิเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวกับการพัฒนากระบวนการเรียนการสอน การคิดอย่างมีวิจารณญาณ การจัดการเรียนการสอนโดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญโมเดล ซิปปา แล้วนำมากำหนดเป็นองค์ประกอบการเรียน การสอนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ได้ 7 ประการ จากองค์ประกอบดังกล่าวนำไปสร้าง กิจกรรมในกระบวนการเรียนการสอนได้ 3 ขั้นตอน จากนั้นผู้วิจัยได้ทำการตรวจสอบ และปรับปรุงรูปแบบดัง กล่าวให้สมบูรณ์แล้วจึงนำไปทดลองใช้จริง การทดลองใช้รูปแบบการสอน ผู้วิจัยได้ดำเนินการทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่างที่เป็นนักศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต ชั้นปีที่ 2 ภาคการศึกษาที่ 2 ปีการศึกษา 2546 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีชัยนาท อ.เมือง จ.ชัยนาท จำนวน 53 คน ซึ่งเป็นนักศึกษาที่ลงทะเบียนเรียน วิชา การพยาบาลอนามัยชุมชน 1 ทั้งหมด นักศึกษาพยาบาลดังกล่าวได้เรียนตามรูปแบบที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น เป็นเวลา 5 สัปดาห์ หลังจากนั้นทำแบบประเมินระดับความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ การเก็บรวบรวมข้อมูลใช้แบบวัดความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของ Watson and Glasser ที่เรียบเรียงโดย เรือโทหญิง กนกนุช ขำภักตร์ วัดความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณก่อนเรียน และหลังเรียน ผลการศึกษาค้นคว้า 1. ได้กิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ที่ประกอบด้วยกระบวนการที่สำคัญ คือ ขั้นเสนองาน ขั้นฝึกความสามารถในการคิด และขั้นประเมิน กระบวนการคิด 2. ผลจากการทดลองใช้กิจกรรมการเรียนการสอน พบว่า ค่าเฉลี่ยของความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 และระดับความคิดอย่างมีวิจารณญาณก่อนเรียน และหลังเรียนอยู่ในระดับเท่ากัน คือ ปานกลาง 3. การหาประสิทธิภาพของกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณได้ค่าเฉลี่ยด้านกระบวนการ/ผลลัพธ์ เท่ากับ 83.38/81.95 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์มาตรฐาน 80/80 สรุปได้ว่า กิจกรรมการเรียนการสอนนี้มีประสิทธิภาพเพียงพอที่ใช้พัฒนาความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาพยาบาลศาสตรบัณฑิต ชั้นปีที่ 2 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชัยนาท