วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

ศึกษาประเพณีอันเนื่องด้วยมหาชาติของชาวไทลื้อในเขตปกครองตนเองสิบสองพันนา มณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อปริวรรตมหาชาติไทลื้อกัณฑ์ที่ 8-13 จากต้นฉบับในหนังสือธัมม์ไบลานช่วงโค้รอมมวร จากอักษรไทลื้อเป็นอักษรไทย ศึกษากลวิธีทางวรรณศิลป์ และภาพสะท้อนสังคมและวัฒนธรรมในมหาชาติไทลื้อ ผู้วิจัยเก็บข้อมูลภาคสนามในสิบสองพันนาเป็นเวลา 2 เดือน เพื่อนำข้อมูลมาใช้ประกอบการวิเคราะห์ภาพสะท้อนทางสังคมและวัฒนธรรม และให้เข้าใจประเพณีทานธัมม์ซึ่งเชื่อมโยงกับวรรณกรรมเรื่องนี้โดยตรง ผลการศึกษาพบว่า ชาวไทลื้อมีประเพณีอันเนื่องด้วยมหาชาติอยู่ 2 ประเพณี คือ ประเพณีทานธัมม์เวสสันตระ และประเพณีทานธัมม์มหาปาง เชื่อว่าเป็นการทำบุญครั้งใหญ่ให้ตัวเอง และเป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลครั้งใหญ่ให้บรรพบุรุษตามลำดับ ชาวไทลื้อมีความเชื่อในอานิสงส์การถวายธัมม์เวสสันตระ มากกว่าเชื่อในอานิสงส์การฟังธัมม์ มหาชาติไทลื้อกัณฑ์ที่ 8-13 ใช้ภาษาที่เรียบง่ายและงดงาม ใช้กลวิธีทางวรรณศิลป์ 6 ประการ ทั้งการเล่นเสียงสัมผัส การสรรคำ การซ้ำคำ การใช้คำเรียกตัวละคร การใช้โวหารภาพพจน์ และการตั้งชื่อกัณฑ์ให้สอดคล้องกับเนื้อหาเด่นในกัณฑ์ กลวิธีทางวรรณศิลป์ดังกล่าวช่วยสร้างเสียงเสนาะ สร้างจินตภาพที่ชัดเจน สร้างอารมณ์หลากหลายให้ผู้ฟังเทศน์มหาชาติท้องถิ่นสำนวนดังกล่าวบังเกิดอารมณ์คล้อยตาม นำไปสู่ความเข้าใจอย่างแจ่มแจ้งในการบำเพ็ญทานบารมีอย่างอุกฤษฏ์ของพระเวสสันดรโพธิสัตว์ ผู้วิจัยพบว่า มหาชาติไทลื้อกัณฑ์ที่ 8-13 ปรากฏภาพสะท้อนทางสังคมและวัฒนธรรมท้องถิ่น 7 ด้าน ได้แก่ ด้านเครื่องแต่งกาย ด้านอาหาร ด้านข้าวของเครื่องใช้ ด้านความสัมพันธ์ของคนในสังคม ด้านความเชื่อ ด้านสุภาษิต และด้านศิลปะการแสดง