วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

ศึกษาต้นฉบับมหาชาติไทลื้อในสิบสองพันนา พบว่ามหาชาติไทลื้อในสิบสองพันนามีทั้งหมด 4 สำนวน ได้แก่ สำนวนห่านห้าว สำนวนนางหล้า สำนวนเมืองบ่อ และสำนวนผ้าขาว การศึกษาจำกัดศึกษาเฉพาะกัณฑ์ที่ 1-7 ผู้วิจัยได้ปริวรรตต้นฉบับมหาชาติไทลื้อสำนวนห่านห้าว ซึ่งเป็นสำนวนที่ชาวไทลื้อยกย่องว่าไพเราะที่สุดจากอักษรไทลื้อเป็นอักษรไทย แล้วนำมาวิเคราะห์กลวิธีทางวรรณศิลป์และภาพสะท้อนสังคมและวัฒนธรรม ผลการศึกษาพบว่า มหาชาติไทลื้อกัณฑ์ที่ 1-7 มีกลวิธีทางวรรณศิลป์ 4 ประการคือ กลวิธีสร้างความงามด้านเสียง กลวิธีสร้างความงามด้านถ้อยคำ กลวิธีสร้างความงามด้านความหมายและกลวิธีตั้งชื่อกัณฑ์ กลวิธีทางวรรณศิลป์ที่เด่นที่สุดคือ กลวิธีสร้างความงามด้านถ้อยคำ โดยเฉพาะการสรรคำ ช่วยสื่ออารมณ์ความรู้สึกของตัวละครได้ลึกซึ้งกินใจและช่วยสร้างจินตภาพได้อย่างดีเยี่ยม การใช้คำเรียกตัวละคร ช่วยให้ผู้ฟังเข้าใจลักษณะของตัวละครได้อย่างกระจ่างทั้งด้านบุคลิกและอุปนิสัย ด้านภาพสะท้อนสังคมและวัฒนธรรมพบว่า มหาชาติไทลื้อกัณฑ์ที่ 1-7 ให้ภาพสะท้อน 5 ประการคือ ภาพสะท้อนด้านค่านิยม ภาพสะท้อนด้านวิถีชีวิตความเป็นอยู่ ภาพสะท้อนด้านสภาพสังคม ภาพสะท้อนด้านคติความเชื่อ และภาพสะท้อนด้านธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ภาพแต่ละด้านสะท้อนให้เห็นว่า ตัวละคร สังคมและวัฒนธรรมไทลื้อที่ปรากฏในเรื่องมหาชาติ สอดคล้องกับสังคมและวัฒนธรรมของชาวไทลื้อในสิบสองพันนาอย่างแนบแน่น ภาพสะท้อนเหล่านี้สะท้อนวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ ค่านิยม ความเชื่อ ตลอดจนวัฒนธรรมด้านอื่นๆ ของชาวไทลื้อในสิบสองพันนาอย่างชัดแจ้ง