ที่มา: ความชุกของภาวะพร่องฮอร์โมนเพศชายในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 สูงกว่าคนปกติ ส่งผลต่ออาการและคุณภาพชีวิตที่ลดลง ปัจจุบันในประเทศไทยยังไม่มีการศึกษาที่ประเมินความชุกของภาวะนี้โดยวินิจฉัยด้วยฮอร์โมนเพศชายอิสระร่วมกับอาการพร่องฮอร์โมนเพศและผลต่อคุณภาพชีวิต วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาในกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เพศชายที่หอผู้ป่วยนอก โดยส่งตรวจระดับฮอร์โมนเพศและคำนวนระดับฮอร์โมนอิสระจากการเก็บเลือด 2 ครั้งเพื่อหาความชุกของภาวะพร่องฮอร์โมนเพศชาย และประเมินอาการโดยใช้แบบสอบถาม ADAM, AMS, IIEF-15, PHQ-9 และ WHOQOL BREF-THAI เพื่อดูอาการพร่องฮอร์โมนเพศชาย อาการเสื่อมสมรรถภาพทางเพศ อาการซึมเศร้าและประเมินคุณภาพชีวิต ตามลำดับ ร่วมกับศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะนี้ ผลการศึกษา: จากตัวอย่าง 189 คน พบความชุกของภาวะพร่องฮอร์โมนเพศ 9% ไม่แตกต่างกันในแต่ละวิธีการวินิจฉัย (total testosterone, calculated free testosterone, calculated bioavailable testosterone) และพบเป็นhypogonadotropic hypogonadism 88.2% โดยภาวะนี้ทำให้มีอาการพร่องฮอร์โมนเพศที่รุนแรงกว่า (จากแบบสอบถาม AMS)และระดับคุณภาพชีวิตที่ต่ำกว่า จากการหาความสัมพันธ์พบว่าดัชนีมวลกายที่สูงขึ้นและระดับ sex hormone binding globulin ที่ต่ำลงมีความสัมพันธ์กับภาวะนี้ (p<0.05) สรุปผลการศึกษา: พบความชุกของภาวะพร่องฮอร์โมนเพศถึงหนึ่งในสิบของผู้ป่วยเบาหวานชาย ซึ่งส่งผลต่ออาการพร่องฮอร์โมนที่มากขึ้นและคุณภาพชีวิตที่ลดลง โดยปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะนี้คือดัชนีมวลกายที่เพิ่มขึ้นและระดับ SHBG ที่ลดลง

วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2557