วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

การวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทั่วไป ปัญหา ปัจจัย และแนวทางในการพัฒนาบุคลิกภาพการสื่อสารเชิงวัจนะและอวัจนะของเด็กไทยอายุ 13-15 ปีโดยเก็บข้อมูลจากเด็กที่กำลังศึกษาในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น (มัธยมศึกษาปีที่ 1 – 3) จำนวน 52 คน ที่เข้าร่วมโครงการพัฒนาบุคลิกภาพ ในช่วงระยะเวลา 10 สัปดาห์ โดยพิจารณาจากการประเมินบุคลิกภาพการสื่อสารเชิงวัจนะและอวัจนะ 8 ด้าน ได้แก่ บุคลิกภาพทั่วไป การพูด การแสดงออก ความสามารถด้านการคิด การควบคุมอารมณ์ การแสดงออกด้านคุณธรรมและจริยธรรม การเอาชนะปัญหาอุปสรรคต่างๆและการสร้างความเชื่อมั่นในตนเอง ผลการวิจัยพบว่า 1. กลุ่มตัวอย่างมีลักษณะทั่วไปของบุคลิกภาพการสื่อสารเชิงวัจนะและอวัจนะ อยู่ในเกณฑ์ดีและดีมาก พัฒนาการยังไม่คงที่สม่ำเสมอ มีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นและลดลง ยังแสดงพฤติกรรมเป็นเด็ก เขินอาย ขาดความมั่นใจ ติดเล่น อย่างไรก็ตามรู้จักเคารพกฎกติกา มีระเบียบวินัยดี มีน้ำใจ มีความพยายามในการเอาชนะอุปสรรค สามารถควบคุมอารมณ์ได้ดีในสถานการณ์ต่างๆ 2. ปัญหาบุคลิกภาพการสื่อสารที่พบมากในกลุ่มตัวอย่างคือ ขาดความมั่นใจในตนเองเนื่องจากไม่ได้รับการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง 3. ปัจจัยส่วนบุคคล โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ระดับชั้นเรียน มีผลต่อการควบคุมอารมณ์ของเด็ก กล่าวคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 สามารถควบคุมอารมณ์ ได้ดีกว่านักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และ 2 4. แนวทางในการพัฒนาบุคลิกภาพการสื่อสารเชิงวัจนะและอวัจนะของเด็กไทยอายุ 13 – 15 ปี คือ การ จัดกิจกรรมกระตุ้นอย่างต่อเนื่องให้เด็กได้ฝึก คิด พูดและแสดงออก ผ่านการเล่นเกม ทั้งกิจกรรมเดี่ยวและกลุ่ม การสื่อสารสองทางระหว่างครูฝึกกับเด็ก และที่สำคัญครูฝึกต้องมีบุคลิกภาพที่เป็นแบบอย่างที่ดี