วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยเงื่อนไขที่มีผลต่อการกำหนดแบบแผนพฤติกรรมในการเปิดรับสื่อมวลชนและการนำสื่อและเนื้อหาสารไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันของผู้ประกอบอาชีพขับรถยนต์รับจ้างภายใต้กรอบแนวคิดแบบจำลองเชิงโครงสร้างในการใช้สื่อมวลชน การใช้สื่อเพื่อประโยชน์และความพึงพอใจ ทฤษฎีการคาดหวังคุณค่าที่ได้รับจากสื่อมวลชน แนวคิดเชิงบูรณาการในเรื่องการใช้สื่อ การใช้สื่อมวลชนกับชีวิตประจำวัน และแนวคิดเรื่องการนำสื่อไปใช้ประโยชน์ ระเบียบวิธีวิจัยใช้สัมภาษณ์แบบเจาะลึกผู้ประกอบอาชีพขับรถยนต์รับจ้างในเขตกรุงเทพมหานครซึ่งแบ่งเป็น 2 กลุ่มคือ ผู้ที่มีรถยนต์เป็นของตนเองและผู้ที่ต้องเช่ารถจากสถานประกอบการ ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มผู้ประกอบอาชีพขับรถยนต์รับจ้างเปิดรับสื่อวิทยุเกือบตลอดเวลาตั้งแต่เริ่มออกรถ โดยเลือกเปิดรับสถานีประเภทรูปแบบข่าวสารการจราจร ได้แก่ สถานีวิทยุพิทักษ์สันติราษฎร์ (เอฟเอ็ม91), สถานีร่วมด้วยช่วยกัน (เอฟเอ็ม96) และสถานีวิทยุข่าวสารและการจราจร (เอฟเอ็ม100) สำหรับสถานีประเภทรูปแบบเพลงโดยเฉพาะเพลงลูกทุ่งเปิดรับสถานีลูกทุ่งเวทีไทย (เอฟเอ็ม90), สถานีลูกทุ่งเอฟเอ็ม(เอฟเอ็ม95) และสถานีวิทยุทหารเรือ (เอฟเอ็ม106) และสถานีประเภทรูปแบบกีฬาเปิดฟังสถานีสปอร์ตเรดิโอ (เอฟเอ็ม99) อย่างไรก็ตามการตัดสินใจเลือกเปิดรับสถานีหรือเนื้อหารายการบางครั้งจะพิจารณาจากความต้องการของผู้โดยสารประกอบด้วย สำหรับสื่อโทรทัศน์พบว่ากลุ่มผู้ประกอบอาชีพขับรถยนต์รับจ้างเปิดชมโทรทัศน์ในช่วงเช้าก่อนออกไปทำงานโดยเปิดชมรายการข่าวทางช่อง 3 ช่วงหัวค่ำหลังจากเลิกงานเปิดรับชมรายการข่าวทางช่อง 3, ช่อง 7 และช่องไอทีวี รายการละครทางช่อง 3 และช่อง 7 และช่วงดึกจะเปิดชมรายการข่าวภาคดึกทางช่องไอทีวี และภาพยนตร์ทางช่องยูบีซี ส่วนสื่อหนังสือพิมพ์นั้นพบว่า ผู้ประกอบอาชีพขับรถยนต์รับจ้างมีโอกาสเปิดอ่านได้ตลอดทั้งวันทั้งจากหนังสือพิมพ์ไทยรัฐและเดลินิวส์โดยเนื้อหาที่ได้รับความสนใจคือข่าวที่อยู่ในกระแสความสนใจของคนทั้งในแง่การเมือง สังคม กีฬาและเกษตรกรรม รวมถึงการ์ตูนล้อการเมืองด้วย สื่อสิ่งพิมพ์ประเภทนิตยสารมีการเปิดอ่านนิตยสารบางกอกโดยเลือกเนื้อหาเกี่ยวกับการท่องเที่ยว และนิตยสารเอนเตอร์เทนโดยเลือกอ่านเนื้อหาเกี่ยวกับภาพยนตร์ นอกจากนี้ผลของการศึกษาแสดงให้เห็นถึงการนำสื่อไปใช้ใน 2 ลักษณะ กล่าวคือ 1) การใช้สื่อเนื่องมาจากลักษณะนิสัยความเคยชิน 2) การนำเนื้อหาที่เปิดรับไปใช้เพื่อให้เกิดประโยชน์ในด้านต่างๆ สำหรับการดำเนินชีวิตประจำวัน อันได้แก่ การใช้เนื้อหาข่าวสารการจราจรเพื่อเป็นแนวทางในการกำหนดเส้นทางในแต่ละวัน, การเปิดรับประเด็นวาระทางสังคมที่สื่อนำเสนอเพื่อเพิ่มพูนความรู้ ตอกย้ำทัศนคติและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นสำหรับการฟังเพลงนั้นเพื่อเป็นการผ่อนคลายความตึงเครียดและเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้โดยสาร