ผลการศึกษาวิจัยเรื่องกระบวนการพัฒนาและสืบทอดภูมิปัญญาด้านการย้อมสีด้ายด้วยวัสดุธรรมชาติของผู้หญิงกะเหรี่ยงสะกอ ตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย พบว่าโดยทั่วไปกลุ่มตัวอย่างหรือผู้หญิงกะเหรี่ยงมีองค์ความรู้และภูมิปัญญาด้านการย้อมสีด้ายธรรมชาติ ซึ่งได้นำเอาทรัพยากรธรรมชาติและป่าไม้มาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการดำรงชีวิต ควบคู่กับการดูแลและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและป่าไม้และมีความรู้ความเข้าใจถึงวงจรการเจริญเติบโตของพืชพรรณธรรมชาติเป็นอย่างดี กระบวนการการย้อมสีด้ายด้วยวัสดุธรรมชาติของผู้หญิงกะเหรี่ยงสะกอ มี 2 รูปแบบคือ แบบย้อมร้อนและแบบย้อมเย็น โดยทั่วไปผู้หญิงกะเหรี่ยงนิยมย้อมสีด้ายธรรมชาติแบบย้อมร้อนและใช้ครั่งสดช่วยในการเพิ่มความสดใสและความคงทนของสี การย้อมสีด้ายด้วยวัสดุธรรมชาติแบบดั้งเดิมของผู้หญิงกะเหรี่ยงสะกอไม่ผ่านกระบวนการทำความสะอาดด้ายทั้งก่อนย้อมและหลังย้อม ดังนั้นจึงขาดคุณภาพในการย้อมทั้งทางด้านความสดใสและความคงทนของสี จึงดำเนินการพัฒนากระบวนการย้อมสีธรรมชาติให้มีคุณภาพด้วยการนำเอาองค์ความรู้ที่มีอยู่เดิมมาผสมผสานกับวิทยาการใหม่ๆ อย่างเหมาะสมกลุ่มเป้าหมายจึงได้รับองค์ความรู้ใหม่คือ การย้อมสีธรรมชาติที่มีคุณภาพ ต้องทำความสะอาดด้ายด้วยการฟอกด้ายก่อนย้อมด้วยผงซักฟอกและทำความสะอาดด้ายและเคลือบด้วยน้ำกันสีตกทุกครั้งหลังการย้อม ที่สำคัญคือ ต้องควบคุมกระบวนการย้อมและสัดส่วนวัตถุดิบให้คงที่และถูกต้องเสมอ ถ่ายทอดองค์ความรู้และภูมิปัญญาของชาวกะเหรี่ยงสะกอมีความคล้ายคลึงกับคนไทย คือ เด็กผู้ชายจะเรียนรู้และรับการถ่ายทอดภูมิปัญญาจากผู้เป็นบิดา และเด็กผู้หญิงจะเรียนรู้และรับการถ่ายทอดภูมิปัญญาจากผู้เป็นมารดา โดยผ่านการปฏิบัติจริง การเล่านิทาน การร้องเพลง และการประกอบพิธีกรรมทางศาสนา ไม่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรหรือจัดการเรียนการสอนแบบเป็นชั้นเรียน ภูมิปัญญาด้านการนำวัตถุดิบมาใช้ในการย้อมสีธรรมชาติ โดยไม่ให้เกิดผลกระทบต่อการเจริญเติบโตและวงจรชีวิตของพืชพรรณธรรมชาติ พอสรุปได้ คือ ประเภทที่ใช้เปลือกของลำต้น เช่น ประดู่ ขนุน มะม่วง ฯลฯ เลือกต้นที่โตเต็มที่ ใช้มีดที่มีลักษณะบางและคมเฉือนเอาเฉพาะเปลือกไม้ ระวังไม่ให้เกิดความกระทบกระเทือนต่อเยื่อไม้และตัดทีละส่วนหมุนเวียนกันไป ประเภทที่ใช้ผล เช่น ลูกหว้า มะเดื่อ ฯลฯ จะออกตามฤดูกาลที่ออกผลและย้อมสีตามฤดูกาลนั้นๆ ส่วนคำแสดนั้นสามารถเก็บไว้ใช้นอกฤดูกาลได้และเก็บได้นาน ประเภทที่ใช้หัวหรือเหง้า เช่น ขมิ้น จะจัดเก็บและย้อมสีในฤดูร้อนเลือกใช้เฉพาะหัวหรือเหง้าที่แก่จัดส่วนหัวหรือเหง้าเล็กๆฝังไว้ในดินตามเดิม เมื่อถึงฤดูฝนเหง้าเล็กๆ เหล่านั้นจะเจริญเติบโตเองตามธรรมชาติ ชุมชนจึงได้รับประโยชน์จากองค์ความรู้ใหม่ที่ได้รับและนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ พร้อมทั้งสามารถแก้ไขปัญหาของชุมชนในด้านการว่างงานตามฤดูกาลได้ และสามารถสืบทอดให้ชนรุ่นหลังต่อไปได้