การวิจัยรูปแบบการเกษตรแบบยั่งยืนบนที่สูงชาวอาข่าบ้านแม่เต๋อและบ้านแม่จันหลวง มีวัตถุประสงค์ เพื่อการศึกษาทดลองรูปแบบการเกษตรยั่งยืนแบบผสมผสานเทคนิคและวิธีการการทดลองใช้ โดยภูมิปัญญาใน การทำการเกษตรของชาวอาข่า และเพื่อศึกษาและขยายผลเทคนิคและรูปแบบการเกษตรยั่งยืนบนที่สูงที่เหมาะ สมในพื้นที่อื่นและหาข้อเปรียบเทียบจุดอ่อนและจุดแข็ง วิธีการศึกษาวิจัย คณะวิจัยได้คัดเลือกเกษตรกรอาสาชาวอาข่าจำนวน 12 ราย ในพื้นที่เป้าหมายหลัก ทำการศึกษาวิจัยใน 2 หมู่บ้าน คือ หมู่บ้านแม่เต๋อและหมู่บ้านแม่จันหลวงในเขตตำบลแม่สลองนอก อำเภอแม่ ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย โดยทำการศึกษารูปแบบการทำการเกษตรยั่งยืนระบบดั้งเดิมที่ใช้พิธีกรรมเป็นตัว กำหนด และทำการศึกษาอีกจำนวน 6 ราย ที่อยู่ในพื้นที่รอบนอกเพื่อศึกษารูปแบบการทำเกษตรระบบใหม่ที่ไม่ ใช้พิธีกรรมเป็นตัวกำหนด คือในพื้นที่หมู่บ้านหล่อโย ตำบลป่าตึง อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย เป็นการศึกษา เชิงเปรียบเทียบ นอกจากนี้ได้ทำการวิเคราะห์สถานะภาพทางเศรษฐกิจ พันธุ์พืช ผลผลิต ต้นทุนการผลิต รายได้ และการยอมรับของเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ ซึ่งการวิเคราะห์ข้อมูลจะเป็นการวิเคราะห์เชิงเปรียบเทียบ รูปแบบการทำเกษตรยั่งยืนทั้ง 2 รูปแบบ โดยทำการวิเคราะห์ข้อมูลองค์ความรู้เกี่ยวกับประเพณีวัฒนธรรม ความเชื่อ พฤติกรรมที่มีความเชื่อมโยงและมีผลต่อการทำการเกษตร ข้อมูลทางเศรษฐกิจโดยใช้วิธีวิเคราะห์ค่า ใช้จ่ายในการลงทุนและประเมินปัจัยทางเศรษฐกิจ สังคมวัฒนธรรมที่มีผลต่อการยอมรับของการทำเกษตรยั่งยืน ผลการศึกษา พบว่า เกษตรกรอาสาในพื้นที่ศึกษารูปแบบที่ 1 เป็นการทำเกษตรแบบดั้งเดิมไม่ใช้ปุ๋ย เคมี มีพิธีกรรมเป็นตัวกำหนดการทำเกษตร พบว่าวิถีการผลิตทางการเกษตรจะผูกติดและขึ้นอยู่กับผู้นำ (ผู้นำ ตามธรรมชาติ) เน้นการทำตามแนวทางการทำเกษตรของบรรพบุรุษ ใช้ทุนปัญญาท้องถิ่นเป็นหลัก รูปแบบที่ 2 เป็นการทำการเกษตรระบบใหม่ที่มีการลงทุนสูง พึ่งพาปุ๋ยเคมี เน้นการปลูกพืชตลาด ไม่เอาพิธีกรรมเป็นตัว กำหนด ในการทำเกษตรพบว่ามีจิตสำนึกปัจเจกชนนิยม เชื่อและปฏิบัติตามคำสั่งของพ่อค้าที่รับซื้อผลผลิต จากการสัมภาษณ์เกษตรกรอาสา พบว่าร้อยละ 80 ของเกษตรกรอาสาที่ทำการเกษตรแบบดั้งเดิมผลิต เพื่อกินเป็นหลัก มีความพอใจและมีความสุข ร้อยละ 20 ยังคิดว่าการทำเกษตรระบบใหม่จะทำให้เศรษฐกิจดีขึ้น ถ้าผลิตผลทางการเกษตรราคาดี และพอใจที่จะปลูกพืชแบบผสมผสานระหว่าพืชพื้นบ้านและพืชเชิงเดี่ยว ร้อย ละ 83 ยืนยันที่จะทำเกษตรในรูปแบบเดิม เพราะการลงทุนต่ำ ชีวิตมีความสุข ไม่มีหนี้ รายได้สุทธิของเกษตรกร อาสาที่ทำการเกษตรรูปแบบเดิมพบว่าไม่มีการเปลี่ยนแปลงรายได้มากนัก ส่วนเกษตรกรอาสาที่ทำการเกษตร ในระบบใหม่ รายได้สุทธิลดลง ระดับการยอมรับยังมีความแตกต่างกัน มีหนี้สินเพิ่มขึ้น แต่ยังมีปัจจัยอื่นที่มีผล ต่อการยอมรับในระยะยาวของทั้ง 2 รูปแบบ ได้แก่ ความต้องการมีฐานะทางเศรษฐกิจที่ดี ส่งเสริมให้ลูกมีโอกาส ทางการศึกษาที่สูงขึ้น ต้องการสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ เป็นต้น