การวิจัยทางเลือกและรูปแบบการจัดการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในจังหหวัดเชียงราย (ระยะที่ 1) เป็นการ ศึกษาวิเคราะห์สถานการณ์ด้านการท่องเที่ยวและปัจจัย ที่มีผลต่อการจัดการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และเป็นการ ศึกษาศักยภาพของชุมชนที่เป็นแหล่งท่องเที่ยว กรณีศึกษาเชิงประวัติศาสตร์ เชิงนิเวศป่าไม้ชุมชน เชิงนิเวศ เกษตรกรรมทางเลือก เชิงสุขภาพทางเลือก และเชิงวัฒนธรรมชนเผ่า โดยมีวัตถุประสงค์เนื้อหาทางเลือกและ รูปแบบในการจัดการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่เหมาะสมร่วมกับกลุ่มองค์กร หน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยอาศัย การเอื้ออำนวยให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการบริหาร จัดการตามแนวทางนโยบายการพัฒนาการท่องเที่ยวแบบ Eco tourism การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้แบบสัมภาษณ์เจาะลึกกับบุคลากรหลายระดับที่มีส่วน เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวจังหวัดเชียงราย รวมทั้งสัมภาษณ์คนในท้องถิ่นที่เป็นชุมชนท่องเที่ยวใน 5 กรณีศึกษา ตามแนวทางการสัมภาษณ์ที่จัดทำขึ้น พร้อมกับการศึกษาจากเอกสารเกี่ยวกับแนวคิดทฤษฎีการจัดการท่อง เที่ยวเชิงอนุรักษ์ ผลการศึกษาสถานการณ์การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในจังหวัดเชียงราย พบว่ามีแนวนโยบายที่ส่งเสริม และเอื้อต่อการจัดการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ได้ในหลายหลากรูปแบบ ซึ่งสามารถพัฒนาแนวทางในการบริหารจัด การโดยเปิดโอกาสให้ชุมชนที่เป็นเจ้าของพื้นที่ท่องเที่ยวเข้ามามีส่วนร่วมเพิ่มขึ้นเป็นระดับ ในช่วงระยะเวลาที่ต่อ เนื่อง และจากการศึกษาศักยภาพของชุมชนท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์พบว่า ชุมชนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมในการ บริหารจัดการได้ และในปัจจุบันชุมชนที่มีกิจกรรมพื้นฐานที่เกี่ยวกับอาชีพพื้นบ้าน ด้านวิถีชีวิตชุมชนดั้งเดิม ด้าน วัฒนธรรมท้องถิ่นและชุมชนที่เป็นที่ตั้งของแหล่งประวัติศาสตร์ มีความสนใจที่จะเข้าร่วมพัฒนาศักยภาพของ แหล่งท่องเที่ยวให้ดีขึ้น แต่สมาชิกในชุมชนยังขาดความเข้าใจในหลักการ วิธีการบริหารจัดการ ตลอดจนขาด การประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว ส่งผลให้ชุมชนไม่มั่นใจในการจัดการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ด้วยตัวเองในระยะ แรกได้ แนวทางในการพัฒนาเพื่อเสริมสร้างทางเลือกและรูปแบบการจัดการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในจังหวัด เชียงรายในอนาคตนั้น ควรมีความต่อเนื่อง โดยอาศัยความร่วมมือจากภาคีต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง มีกลไกประสาน งานซึ่งกันและกันในการพัฒนาทั้งระดับนโยบายและระดับปฏิบัติการ เพื่อฟื้นฟูสภาพพื้นที่ท่องเที่ยว อนุรักษ์วิถี ชีวิตและกิจกรรมต่างๆ ของชุมชนที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของท้องถิ่นสำหรับการจัดการท่องเที่ยว โดยมีข้อเสนอ ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเชื่อมประสานและเอื้อประโยชน์ซึ่งกันและกันในกระบวนการ ขั้นตอนของการจัด กิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์นำร่องในพื้นที่ท่องเที่ยวรูปแบบต่างๆ เพื่อศึกษาวิจัยจากกระบวนการปฏิบัติ จริงที่จะนำมาสู่แนวทางเลือกและรูปแบบในการจัดการที่เหมาะสมและเป็นไปได้ในช่วงระยะเวลาต่างๆ (ระยะ สั้น - ระยะยาว) ของจังหวัดเชียงรายได้อย่างเป็นรูปธรรมชัดเจน สอดคล้องสนองต่อนโยบายทุกระดับ อันจะนำ ไปสู่ผลสำเร็จของการจัดการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์อย่างยั่งยืนในจังหวัดเชียงรายได้ในที่สุด