วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

การทำครอบฟันโลหะเคลือบพอร์ซเลน เป็นวิธีบูรณะที่ได้รับความนิยมวิธีหนึ่ง เนื่องจากได้ทั้งความแข็งแรงจากโครงโลหะภายในและความสวยงามจากพอร์ซเลนที่อยู่ภายนอก การทำครอบฟันขอบโลหะจะทำให้เห็นเส้นสีดำของโลหะบริเวณคอฟัน ดังนั้นในบริเวณที่ต้องการความสวยงามจึงควรทำครอบฟันขอบพอร์ซเลน แต่ก็ยังไม่สามารถแก้ปัญหาความขุ่นทึบบริเวณคอฟันเนื่องจากแสงไม่สามารถส่องผ่านไปยังเนื้อเยื่อรอบๆ ได้ การทำครอบฟันขอบพอร์ซเลนที่ร่นโครงโลหะด้านหน้าขึ้นไป จะช่วยแก้ปัญหานี้ได้ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบความต้านทานต่อการแตกหักของครอบฟันโลหะเคลือบพอร์ซเลนที่มีของทางด้านหน้าแตกต่างกัน 3 แบบ คือชนิดขอบโลหะ ชนิดขอบพอร์ซเลน และชนิดขอบพอร์ซเลนที่ร่นโครงโลหะขึ้นไป 1 ม.ม. เพื่อให้มีการสะท้อนของแสงบริเวณนี้ได้ดีขึ้น และเพื่อศึกษาถึงอิทธิพลของซีเมนต์ชนิดต่างๆ คือ ซิงค์ฟอสเฟตซีเมนต์ พอลิคาร์บอกซิเลตซีเมนต์กลาสไอโอโนเมอร์ซีเมนต์ และเรซินซีเมนต์ ต่อความต้านทานการแตกหักของครอบฟันทั้ง 3 แบบ ทำการทดสอบโดย ใช้ฟันกรามน้อยบน ที่ไม่มีรอยผุ รอยอุด หรือพยาธิสภาพใดๆ และเก็บรักษาไว้ในสารละลายน้ำเกลือที่อุณหภูมิ 10 องศาเซลเซียสจนกระทั่งถึงเวลาทดลองจำนวน 120 ซี่ แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ส่วนละ 40 ซี่ เพื่อทำครอบฟันโลหะเคลือบพอร์ซเลนที่มีขอบต่างกัน 3 แบบ โดยส่วนที่ 1 ทำเป็นครอบฟันขอบโลหะ ส่วนที่ 2 ทำเป็นครอบฟันขอบพอร์ซเลนที่มีโลหะรองรับ และส่วนที่ 3 เป็นครอบฟันขอบพอร์ซเลนที่ถูกร่นโครงโลหะขึ้นไป 1 ม.ม. จากนั้นแบ่งแต่ละส่วนเป็นกลุ่มย่อยๆ 4 กลุ่ม กลุ่มละ 10 ซี่ เพื่อนำมายึดด้วยซีเมนต์ 4 ชนิด คือ กลุ่ม 1ก 2ก และ 3ก ยึดด้วยซิงค์ฟอสเฟตซีเมนต์ กลุ่ม 1ข 2ข และ 3ข ยึดด้วยพอลิคาร์บอกซิเลตซีเมนต์ กลุ่ม 1ค 2ค และ 3ค ยึดด้วยกลาสไอโอโนเมอร์ซีเมนต์ ส่วนกลุ่ม 1ง 2ง และ 3ง ยึดด้วยเรซินซีเมนต์ จากนั้นนำมาทดสอบความต้านทานต่อการแตกหัก ได้ค่าเฉลี่ยดังนี้ (X+-S.D., N.) กลุ่ม 1ก) 2180.29+-388.98 กลุ่ม 1ข) 2024.45+-27915 กลุ่ม 1ค) 2170.95+-451.97 กลุ่ม 1ง) 2305.38+-234.56 กลุ่ม 2ก) 1508.22+-225.87 กลุ่ม 2ข) 1860.24+-246.52 กลุ่ม 2ค) 2360.37+-262.94 กลุ่ม 2ง) 2310.43+-440.58 กลุ่ม 3ก) 1367.47+-345.29 กลุ่ม 3ข) 1275.15+-258.34 กลุ่ม 3ค) 1752.85+-248.14 กลุ่ม 3ง) 2120.17+-530.58 นำข้อมูลไปวิเคราะห์ โดยใช้สถิติวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทิศทางเดียว และการทดสอบแบบทูกี สรุปได้ดังนี้ ครอบฟันขอบโลหะมีความต้านทานการแตกหักที่สูงโดยไม่ขึ้นกับชนิดของซีเมนต์ แต่ครอบฟันขอบพอร์ซเลนและขอบพอร์ซเลนแบบร่นโครงโลหะ 1 ม.ม. จะมีค่าความต้านทานการแตกหักเปลี่ยนแปลงไปตามชนิดของซีเมนต์ คือ ทั้งกลาสไอโอโนเมอร์ซีเมนต์และเรซินซีเมนต์ทำให้ความต้านทานการแตกหักของครอบฟันขอบพอร์ซเลนเพิ่มขึ้นได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) แต่เรซินซีเมนต์เพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่สามารถทำให้ความต้านทานการแตกหักของครอบฟันขอบพอร์ซเลนแบบร่นโครงโลหะ 1 ม.ม. สูงขึ้นได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)