วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหน้าที่ การใช้ และความหมายของประโยค "-เทะโมะระอุ" ในภาษาญี่ปุ่น และวิเคราะห์ประโยคภาษาไทยที่มีความหมายเทียบเคียงกับประโยค "-เทะโมะระอุ" ผลการศึกษาหน้าที่ การใช้และความหมายของประโยค "-เทะโมะระอุ" โดยใช้เกณฑ์ 4 ประการเป็นแนวการวิเคราะห์ ได้แก่ (1) ความตั้งใจของประธานที่จะได้รับการกระทำ (2) การได้รับประโยชน์ของประธาน (3) บุรุษของประธานและผู้กระทำกริยา และ (4) อรรถลักษณ์ (semantic features) ของผู้กระทำกริยา พบว่า "-เทะโมะระอุ" มีหน้าที่แสดงว่าประธานได้รับการกระทำที่พึงปรารถนาหรือเป็นประโยชน์จากผู้กระทำกริยา และในบางกรณีจะแสดงทัศนะของผู้พูดว่ารู้สึกยินดีที่ตนเองหรือประธานได้รับการกระทำนั้นๆ ประโยค "-เทะโมะระอุ" แบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ ประเภทประธานมีความตั้งใจจะได้รับการกระทำ และประเภทประธานไม่มีความตั้งใจจะได้รับการกระทำ ประเภทประธานมีความตั้งใจจะได้รับการกระทำแบ่งย่อยเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ประเภทขอให้ทำ ประเภทบอกให้ทำ และประเภทยินยอมให้ทำ ส่วนประเภทประธานไม่มีความตั้งใจจะได้รับการกระทำสามารถแบ่งย่อยได้เป็น 2 ประเภท คือ ประเภทได้รับการกระทำที่เป็นประโยชน์ และประเภทได้รับการกระทำที่ไม่เป็นประโยชน์ ซึ่งประเภทหลังนี้เป็นความหมายขอบนอกของประโยค "-เทะโมะระอุ" ผลการวิเคราะห์ประโยคภาษาไทยที่มีความหมายเทียงเคียงได้กับประโยค "-เทะโมะระอุ" แต่ละประเภท พบว่าประโยคภาษาไทยที่สามารถเทียบเคียงได้กับ "-เทะโมะระอุ" มีหลากหลายรูปประโยค ประโยคที่มีความหมายใกล้เคียงกับ "-เทะโมะระอุ" มากที่สุด ได้แก่ ประโยค "...ให้...(ช่วย)..ให้)" และประโยค "...(ช่วย)...ให้" ซึ่งแสดงการได้รับประโยชน์ ส่วนประโยคอื่นๆ ต้องอาศัยบริบท จึงจะสื่อความหมายดังกล่าวได้