วัตถุประสงค์ในการศึกษาครั้งนี้คือ (1) ศึกษาถึงความรู้เรื่องโรคเอดส์ พฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อเอดส์และอัตราการติดเชื้อเอดส์ในหญิงวัยเจริญพันธุ์(2) ศึกษาปัจจัยที่มีผลทำให้มีความแตกต่างในเรื่องความรู้เรื่องโรคเอดส์ และพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อเอดส์ของหญิงวัยเจริญพันธุ์ โดยใช้รูปแบบการวิจัยเชิงสำรวจและการสัมภาษณ์เจาะลึก (Indepth Interview) ในรายที่พบว่ามีการติดเชื้อเอดส์โดยไม่มีอาการ กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาได้แก่ หญิงวัยเจริญพันธุ์ที่สมรสแล้ว จากทุกอำเภอในจังหวัดพะเยา อำเภอละ 2 ตำบล รวมทั้งหมด จำนวน 14 ตำบล ๆละ 2 หมู่บ้าน รวมทั้งหมดจำนวน 28 หมู่บ้าน และเลือกกลุ่มตัวอย่างหญิงวัยเจริญพันธุ์ที่สมรสแล้วหมู่บ้านละ36 ราย รวมจำนวนกลุ่มตัวอย่างหญิงวัยเจริญพันธุ์ทั้งหมดจำนวน 1,008 ราย ใช้วิธีเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เป็นรายบุคคลและตรวจเลือดกลุ่มตัวอย่างทุกรายด้วยวิธีElisa test และตรวจยืนยันผลในรายที่พบว่ามีผลHIV Positive ด้วยวิธี Western blot ทุกราย ผลการศึกษาสรุปได้ดังนี้ ลักษณะทางประชากร เศรษฐกิจ และสังคม พบว่าหญิงวัยเจริญพันธุ์กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษามีการกระจายของอายุส่วนใหญ่อยู่ในช่วงอายุ 26 - 30 ปี คิดเป็นร้อยละ 27.1จบการศึกษาระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 เป็นส่วนมากคิดเป็นร้อยละ 63.8 มีอาชีพหลักคือการทำนาทำไร่ของตนเองฐานะทางเศรษฐกิจของครอบครัวค่อนข้างยากจนมีรายได้โดยเฉลี่ยอยู่ในช่วง 1001 - 3000 บาท บาทต่อเดือน คิดเป็นร้อยละ 53.7 ซึ่งพบว่ามีประวัติเคยไปประกอบอาชีพในต่างจังหวัดถึงร้อยละ 24.5 อาชีพที่ไปประกอบได้แก่หญิงอาชีพพิเศษ หญิงบริการตามสถานอาบอบนวด ห้องอาหารรับจ้างในโรงงาน/บริษัท และงานบ้าน ในเรื่องของการติดโรคเพศสัมพันธ์นั้นร้อยละ 60.7 ติดโรคเพศสัมพันธ์มาจากสามีและร้อยละ 39.3 ติดโรคเพศสัมพันธ์มาจากบุคคลอื่นที่มิใช่สามี โรคเพศสัมพันธ์ที่เคยเป็นหรือเป็นบ่อยมากที่สุดคือโรคหนองใน (Gonorrhea) มีจำนวนสูงถึงร้อยละ 66.7นอกจากนี้ยังพบว่า กำลังวางแผนครอบครัวโดยใช้วิธีคุมกำเนิดคิดเป็นร้อยละ 78.5 และไม่ได้ใช้วิธีคุมกำเนิดร้อยละ 21.5 เนื่องจากต้องการมีบุตร กำลังตั้งครรภ์เป็นหมัน และหมดประจำเดือนแล้ว ความรู้เรื่องโรคเอดส์ พบว่าหญิงวัยเจริญพันธุ์ส่วนใหญ่มีความรู้เรื่องโรคเอดส์สูง โดยมีคะแนนรวมเฉลี่ยคือ 7 คะแนน ซึ่งมีผู้ตอบได้คะแนนรวม 7 คะแนน มีจำนวนมากที่สุดคิดเป็นร้อยละ 28.8 นอกจากนี้ยังพบว่าอายุและอาชีพของหญิงวัยเจริญพันธุ์ ระดับการศึกษาของหญิงวัยเจริญพันธุ์ รายได้โดยเฉลี่ยต่อเดือนของครอบครัว และประวัติการติดยาเสพติดของสามีของหญิงวัยเจริญพันธุ์มีความแตกต่างกันในเรื่องของความรู้เรื่องโรคเอดส์ของหญิงวัยเจริญพันธุ์ ส่วนในเรื่องของสถานภาพสมรถ ระดับการศึกษาของสามี ประวัติการไปประกอบอาชีพในต่างจังหวัด ประวัติการติดโรคเพศสัมพันธ์และประวัติการวางแผนครอบครัวของหญิงวัยเจริญพันธุ์ไม่มีความแตกต่างกันในเรื่องความรู้เรื่องโรคเอดส์ พฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อเอดส์ พบว่าหญิงวัยเจริญพันธุ์ส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อเอดส์สูง ซึ่งหญิงวัยเจริญพันธุ์ที่มีความแตกต่างกันในเรื่องอายุของหญิงวัยเจริญพันธุ์ อายุของสามี และสถานภาพสมรสจะมีพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อเอดส์ที่แตกต่างกันด้วยส่วนในเรื่องของระดับการศึกษา อาชีพของหญิงวัยเจริญพันธุ์และสามีรายได้เฉลี่ยต่อเดือนของครอบครัว ประวัติการติดยาเสพติดของสามี ประวัติการไปประกอบอาชีพในต่างจังหวัดและประวัติการวางแผนครอบครัวของหญิงวัยเจริญพันธุ์ไม่มีความแตกต่างกันในเรื่องของพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อเอดส์ของหญิงวัยเจริญพันธุ์ นอกจากนี้ยังพบว่า หญิงวัยเจริญพันธุ์ที่มีความรู้เรื่องโรคเอดส์ต่างกันมีพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อเอดส์ต่างกันด้วย กล่าวคือ หญิงวัยเจริญพันธุ์ที่มีความรู้เรื่องโรคเอดส์สูงมีพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อเอดส์สูงกว่าหญิงวัยเจริญพันธุ์ที่มีความรู้เรื่องโรคเอดส์ต่ำ และแสดงให้เห็นว่าความรู้เรื่องโรคเอดส์ของหญิงวัยเจริญพันธุ์มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันการติดเชื้อเอดส์ของหญิงวัยเจริญพันธุ์ด้วย อัตราการติดเชื้อเอดส์ของหญิงวัยเจริญพันธุ์ พบว่าจากการตรวจเลือดหญิงวัยเจริญพันธุ์กลุ่มตัวอย่างทั้งหมด1,008 ราย พบว่า มีผล HIV positive จำนวน 16 ราย คิดเป็นร้อยละ 1.6 หรือ 16 : หญิงวัยเจริญพันธุ์ 1,000 ราย