การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมสุขภาพ ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีผลกระทบต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด เป็นการ ศึกษาแบบวิเคราะห์ย้อนหลังหาสาเหตุ คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างจากประชากรเป้าหมายตาม เกณฑ์ที่กำหนดไว้คือเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับการตรวจรักษาที่โรงพยาบาล เขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี ระหว่างวันที่ 1 สิงหาคม 2542-30 พฤศจิกายน 2542 จำนวน 288 คน แบ่งออกเป็นกลุ่มที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ 144 คน และกลุ่มที่ ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ จำนวน 144 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา การทดสอบค่าไคสแควร์ (Chi Square test) การวิเคราะห์แบบตัวแปรเดี่ยวและการวิเคราะห์ แบบตัวแปรเชิงซ้อนโดยการใช้การถดถอยแบบพหุลอจิสติกเพื่อทดสอบขนาดและทิศทางของความ สัมพันธ์โดยการคำนวณหาค่าอัตราเสี่ยงสัมพัทธ์และดูนัยสำคัญทางสถิติโดยใช้ค่าความ เชื่อมั่น 95 เปอร์เซ็นต์ ใช้โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS/PC+ ช่วยในการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการศึกษาความหนักแน่นของความสัมพันธ์ด้วยการประมาณค่าอัตราเสี่ยงสัมพัทธ์ (Crude odds ratio, OR(,crude) เมื่อใช้การวิเคราะห์แบบตัวแปรเดียวโดยการใช้ตาราง การณ์จร พบว่าปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ได้แก่การไม่มาตรวจ ตามแพทย์นัด (OR(,crude)=6.7) และระยะเวลาในการเป็นเบาหวาน 5-10 ปี (OR(,crude)=2.7) เมื่อวิเคราะห์แบบตัวแปรเชิงซ้อนโดยใช้สมการการถดถอยแบบพหุลอจิสติก ประมาณค่าอัตราเสี่ยงสัมพัทธ์ (Adjusted odds ratio, OR(,adjust) พบว่าปัจจัยที่มี ความสัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้แก่ การไม่มาตรวจตามแพทย์นัด (OR(,adjust)=6.2) และระยะเวลาในการเป็นเบาหวาน 5-10 ปี (OR(,adjust)=2.4) ส่วนปัจจัยอื่น ได้แก่ การควบคุมอาหาร การออกกำลังกาย และการใช้ยา พบว่าไม่มีความ สัมพันธ์กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด จากการศึกษาครั้งนี้จะเห็นได้ว่าการไม่มาตรวจตามนัด และระยะเวลาในการเป็นโรค เบาหวานมีผลกระทบต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ดังนั้น จึงควรปรับระบบบริการในการ ติดตามผู้ป่วยให้ได้รับการดูแลอย่างสม่ำเสมอเพื่อประสิทธิผลในการดูแลรักษา