การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสัมพันธภาพเชิงช่วยเหลือ และไว้วางใจกับความเครียดในการฝึกปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกของนักศึกษาพยาบาลในวิทยาลัย พยาบาล สังกัดกระทรวงสาธารณสุข และเปรียบเทียบความแตกต่างของความเครียดในการฝึกปฏิบัติ การพยาบาลทางคลินิกระหว่างนักศึกษาต่างชั้นปี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 2,3 และ 4 ปีการศึกษา 2541 ในวิทยาลัยพยาบาล สังกัดกระทรวงสาธารณสุข จำนวน 717 คน โดยการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้น เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม 2 ชุด คือ 1. แบบสอบถามสัมพันธภาพเชิงช่วยเหลือและไว้วางใจ การวัดใช้มาตรอันดับ 5 ระดับ ผู้วิจัย สร้างขึ้นจากกรอบทฤษฎีการดูแลของวัตสัน 2. แบบสอบถามความเครียดในการฝึกปฏิบัติการ พยาบาลทางคลินิก ซึ่งผู้วิจัยแปลมาจาก Pagana ตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ และหาความเที่ยงได้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟา .91 และ .77 ตามลำดับ ผลการวิจัยพบว่า 1. สัมพันธภาพเชิงช่วยเหลือและไว้วางใจของพยาบาลวิชาชีพต่อนักศึกษาพยาบาลรายด้าน และรวมทุกด้านอยู่ในระดับปานกลาง ด้านการมีความจริงใจอย่างแท้จริงมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (X(-)= 2.77, SD=.69) รองมาคือด้านการแสดงออกอย่างอบอุ่น (X(-)=2.60, SD=.71) และด้านการ มีความรู้สึกร่วม (X(-)=2.51, SD=.71) 2. ความเครียดในการฝึกปฏิบัติการพยาบาลคลินิกของนักศึกษาพยาบาล พบว่าค่าเฉลี่ยความ เครียดในการฝึกปฏิบัติงานทางคลินิกโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (X(-)=2.56, SD=.35) ใน รายด้านได้รับประโยชน์ (X(-)=2.71, SD=.75) ด้านท้าทาย (X(-)=2.78, SD=.59) ด้าน คุกคาม (X(-)=2.59, SD=.75) มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลางและด้านเป็นอันตราย มีค่าเฉลี่ย ในระดับต่ำ (X(-)=2.20, SD=.60) 3. นักศึกษาพยาบาลชั้นปีต่างกัน มีความเครียดในการฝึกปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกแตกต่าง กันในด้านคุกคามท้าทาย ได้รับประโยชน์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 4. สัมพันธภาพเชิงช่วยเหลือและไว้วางใจโดยรวมของพยาบาลวิชาชีพและนักศึกษาพยาบาล มีความสัมพันธ์ระดับต่ำในทางลบกับความเครียดในการฝึกปฏิบัติการพยาบาลทางคลินกด้านคุกคาม (r=-.20) มีความสัมพันธ์ระดับปานกลางในทางลบกับความเครียดในการฝึกปฏิบัติการพยาบาลทาง คลินิกด้านอันตราย (r=-.33) และมีความสัมพันธ์ในทางบวกในระดับปานกลางกับความเครียดใน การฝึกปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกด้านท้าทาย (r=.50) และได้รับประโยชน์ (r=.48) อย่างมี นัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01