ความเครียด (stress) เป็นปัญหาทางสุขภาพจิตที่พบบ่อยมากในการเรียนวิชาแพทยศาสตร์ อาการเครียดส่งผลให้เกิดความผิดปกติได้ทั้งทางจิตใจและร่างกาย โดยมีหลายปัจจัยทำให้เกิดความเครียดขึ้นในนักศึกษาแพทย์ จึงมีความจำเป็นที่บุคลากรผู้เกี่ยวข้องควรทราบปัญหาและวิธีการช่วยเหลือนักศึกษากลุ่มนี้ มีการศึกษาพบว่าร้อยละ ๙๕ ของนักศึกษาแพทย์ปี ๑-๓ มีความเครียด (Mumbai, 1998) และนักศึกษาแพทย์ปีที่ ๑ (Zimbabwe, 1998) ที่มีความเครียดในระดับสูงพบได้ถึงร้อยละ ๑๑ อาการที่เป็นผลจากความเครียดมีมากมาย นอกจากอาการใจสั่น อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร ซึ่งเป็นอาการทางร่างกายที่พบได้บ่อยแล้ว อาการซึมเศร้าและวิตกกังวลยังเป็นอาการทางจิตใจที่พบได้มากเช่นกัน มีหลายปัจจัยที่นำมาซึ่งความเครียดในนักศึกษาแพทย์ ได้แก่ ปัจจัยที่เกี่ยวกับการเรียน เช่น การสอบ ปัจจัยที่เกี่ยวกับบุคลิกภาพ เช่น การไม่สามารถปรับตัวได้อย่างเหมาะสม ปัจจัยที่เกี่ยวกับความสัมพันธ์ เช่น ปัญหาความขัดแย้งกับเพื่อนและปัจจัยอื่นๆ เช่น ปัญหาด้านการเงิน แต่แม้นักศึกษาที่ประสบปัญหาเหล่านี้จะมีความเครียดสูง แต่การไม่รู้วิธีจัดการกับความเครียด ความกังวล ว่าการไปปรึกษาอาจารย์จะเป็นการทำลายอนาคตตนเอง และความรู้สึกว่าการป่วยทางจิตเวชเป็นตราบาป ทำให้มีนักศึกษาเพียงจำนวนน้อยที่ตัดสินใจมารับคำปรึกษาปัญหาสุขภาพจิต การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างนักศึกษาแพทย์กับอาจารย์ถือเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดในการประคับประคองนักศึกษาแพทย์ที่มีความเครียด นอกจากนั้นการให้เอกสารประกอบการเรียนอย่างเพียงพอและการสอนวิธีแก้ไขปัญหาถือเป็นสิ่งสำคัญในการดูแลนักศึกษาที่มีความเครียดเช่นกัน สรุป ความเครียดเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบมหาศาลต่อนักศึกษาแพทย์ การเห็นคนความสำคัญและสามารถวินิจฉัยรวมถึงให้การรักษาภาวะเครียดได้อย่างรวดเร็วเหมาะสม จึงเป็นส่วนที่สำคัญยิ่งต่อการส่งเสริมสุขภาพชีวิตนักศึกษาแพทย์และคุณภาพการศึกษาวิชาแพทยศาสตร์