การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างและทดลองใช้หลักสูตรฝึกอบรม สิ่งแวดล้อมศึกษา เรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อม สำหรับนักเรียน กลุ่มขยายโอกาสทางการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 สังกัดเทศบาลนครนนทบุรี โดยนำหลักสูตรฝึกอบรมที่สร้างขึ้นไปทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งเป็นนักเรียนระดับ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาล 2 วัดทินกรนิมิตและโรงเรียนเทศบาล 4 วัดบางแพรกเหนือ ที่มีคะแนนเฉลี่ยระหว่าง 2.5-3.5 จำนวน 100 คน แล้วสุ่มตัวอย่าง แบบง่าย แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง จำนวน 50 คน และกลุ่มควบคุม จำนวน 50 คน ใช้แบบ ทดสอบวัดความรู้ ซึ่งมีค่าความเชื่อถือได้เป็น 0.77 วัดผลสัมฤทธิ์การฝึกอบรมจากแบบ ทดสอบก่อน-หลังการฝึกอบรมและประเมินคุณภาพของหลักสูตรด้วยแบบประเมินความคิดเห็น ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ผลการวิจัยพบว่าคะแนนเฉลี่ยหลังเข้ารับการฝึกอบรมของผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีค่า สูงกว่าก่อนการฝึกอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คะแนนเฉลี่ยหลังการฝึกอบรมของผู้เข้า รับการฝึกอบรมมีค่าสูงกว่าคะแนนเฉลี่ยของผู้ที่ไม่ได้เข้ารับการฝึกอบรมอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติด้วยเช่นกัน พร้อมทั้งผู้เข้ารับการฝึกอบรมในหลักสูตรฝึกอบรมสิ่งแวดล้อมศึกษา เรื่องความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมมีความพอใจในโครงสร้าง และองค์ประกอบ ของหลักสูตรการฝึกอบรม