โรคพยาธิใบไม้ตับ นับเป็นปัญหาสาธารณสุขที่บั่นทอนสุขภาพของประชาชน กล่าวคือ เป็นสาเหตุหนึ่งของโรคมะเร็งตับ มะเร็งในท่อน้ำดี นิ่วในถุงน้ำดีและเสียชีวิตในที่สุด จังหวัดลำปางเป็นจังหวัดหนึ่งในภาคเหนือที่ประสบปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับ การศึกษา แบบกึ่งทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาในการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันและควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับอำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง ซึ่งดำเนินการโดยหัวหน้าหมวดและอาสาสมัครสาธารณสุข โดยกำหนดให้บ้านสาด ตำบล วังพร้าว เป็นหมู่บ้านทดลองบ้านมะกอก-นาบัว ตำบลไหล่หิน เป็นหมู่บ้านเปรียบเทียบ กลุ่มตัวอย่างอายุระหว่าง 20-65 ปี กลุ่มทดลอง จำนวน 48 คน กลุ่มเปรียบเทียบ 50 คน ระยะเวลาดำเนินการตั้งแต่เดือนมกราคมถึงเดือนพฤษภาคม 2541 รวบรวม ข้อมูลจากแบบสัมภาษณ์ แบบสังเกต และผลการตรวจอุจจาระ จำนวน 3 ครั้ง ผลการศึกษาวิจัยพบว่า โปรแกรมสุขศึกษาที่ดำเนินการสามารถส่งผลให้ประชาชน ในหมู่บ้านรับรู้ว่าตนเองมีโอกาสเสี่ยงต่อการเป็นโรคพยาธิใบไม้ตับ รับรู้ผลดีของ การปฏิบัติตนในการป้องกันและควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับ ปฏิบัติตนในการป้องกันและ ควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับถูกต้องเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จึงทำให้อุบัติการณ์ ของการติดโรคพยาธิใบไม้ตับลดลง ดังนั้น จึงควรพิจารณานำวิธีการดำเนินการป้องกัน โรคพยาธิใบไม้ตับนี้ไปประยุกต์ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมประชาชนในท้องที่อื่นๆ ต่อไป