การวิจัยวิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มุ่งที่จะศึกษาหลักเกณฑ์ที่อนุญาโตตุลาการนำมาใช้ในการชี้ขาดข้อพิพาท ตามพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2530 ว่า ถึงแม้จะไม่ใช้หลักกฎหมายในการชี้ขาดก็สามารถกระทำได้ และสามารถบรรลุวัตถุประสงค์แห่งการอนุญาโตตุลาการได้ จากการศึกษาพบว่า แนวคิดของการบังคับใช้กฎหมายของประเทศฝรั่งเศส อังกฤษ สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น และรวมถึงในเวทีระหว่างประเทศ ได้มีการยอมรับให้ใช้หลักการอนุญาโตตุลาการที่ไม่ใช้กฎหมาย (AMIABLE COMPOSITION) หรือหลักความเป็นธรรมและมโนธรรม (ex aequo et bono) ได้โดยอาศัยหลักเกณฑ์การนำมาบังคับใช้ว่า ต้องมีการตกลงกันไว้โดยคู่กรณีอย่างชัดแจ้ง และมีข้อบัญญัติไว้ว่าให้คู่กรณีสามารถตกลงกันเช่นนั้นได้ด้วย ซึ่งเมื่อพิจารณาถึงกฎหมายไทยปรากฎว่ายังไม่มีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว เพื่อให้การบังคับใช้ พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการพ.ศ. 2530 ได้มีผลในการระงับข้อพิพาทที่เป็นแนวทางใหม่และยอมรับได้ในสากล จึงสมควรปรับปรุงกฎหมายให้เป็นไปตามแนวทางดังกล่าวข้างต้นพร้อมกับพัฒนาให้ประชาชนได้เข้าใจการอนุญาโตตุลาการที่ไม่ใช้กฎหมายต่อไป