วิทยานิพนธ์ (น.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2540

ศึกษาหลักเกณฑ์ที่อนุญาโตตุลาการนำมาใช้ในการชี้ขาดข้อพิพาท ตามพระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2530 ว่า ถึงแม้จะไม่ใช้หลักกฎหมายในการชี้ขาดก็สามารถกระทำได้ และสามารถบรรลุวัตถุประสงค์แห่งการอนุญาโตตุลาการได้ จากการศึกษาพบว่า แนวคิดของการบังคับใช้กฎหมายของประเทศฝรั่งเศส อังกฤษ สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น และรวมถึงในเวทีระหว่างประเทศ ได้มีการยอมรับให้ใช้หลักการอนุญาโตตุลาการที่ไม่ใช้กฎหมาย (Amiable composition) หรือหลักความเป็นธรรมและมโนธรรม (ex aequo et bono) ได้ โดยอาศัยหลักเกณฑ์การนำมาบังคับใช้ว่า ต้องมีการตกลงกันไว้โดยคู่กรณีอย่างชัดแจ้ง และมีข้อบัญญัติไว้ว่าให้คู่กรณีสามารถตกลงกันเช่นนั้นได้ด้วย ซึ่งเมื่อพิจารณาถึงกฎหมายไทยปรากฏว่า ยังไม่มีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว เพื่อให้การบังคับใช้ พระราชบัญญัติอนุญาโตตุลาการ พ.ศ. 2530 ได้มีผลในการระงับข้อพิพาทที่เป็นแนวทางใหม่ และยอมรับได้ในสากล จึงสมควรปรับปรุงกฎหมายให้เป็นไปตามแนวทางดังกล่าวข้างต้น พร้อมกับพัฒนาให้ประชาชนได้เข้าใจการอนุญาโตตุลาการ ที่ไม่ใช้กฎหมายต่อไป