การศึกษานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษารูปแบบการพัฒนาของย่านที่อยู่อาศัยปัญหาและแนวโน้มอนาคตและกำหนดแนวทางในการวางแผนพัฒนาการใช้ที่ดินเพื่อที่อยู่อาศัยในเขตเทศบาลเมืองพนัสนิคม ผลการศึกษาพบว่า การใช้ที่ดินเพื่อที่อยู่อาศัยในเขตเทศบาลเมืองพนัสนิคมแบ่งออกเป็น 3 โซน ดังนี้ โซนที่ 1 ย่านที่พักอาศัยชุมชนดั้งเดิมและบริเวณศูนย์ราชการซึ่งอยู่ทางด้านเหนือของถนนเมืองเก่าตั้งแต่วัดพลับจนถึงถนนสุขประยูรเป็นที่ตั้งของตลาดเทศบาล 1 และบริเวณศูนย์ราชการของอำเภอพนัสนิคม โซนที่ 2 ย่านที่พักอาศัยดั้งเดิมและย่านพาณิชยกรรมแห่งใหม่ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันตกของถนนศรีกุญชร เป็นชุมชนดั้งเดิมรอบบริเวณวัดพิมพฤฒาราม วัดกลางทุมมาวาส และวัดโรมันคาทาลิก และมีการพัฒนาศูนย์กลางพาณิชยกรรมแห่งใหม่ขึ้นมาก็คือ ตลาดเทศบาล 2 และ 3 โซนที่ 3 ย่านที่พักอาศัยใหม่ บริเวณทางด้านทิศใต้ของถนนเมืองเก่าและทิศตะวันออกของถนนศรีกุญชรเป็นย่านที่อยู่อาศัยใหม่ของเทศบาลเมืองพนัสนิคม ซึ่งขยายมาจากริมถนนเมืองเก่าและถนนศรีกุญชร การศึกษาได้เสนอแนวทางการพัฒนา โดยกำหนดพื้นที่การใช้ที่ดินในอนาคตของเทศบาลเมืองพนัสนิคมและวางแผนการใช้ที่ดิน การคมนาคมขนส่งรวมทั้งมีข้อกำหนดการใช้ที่ดิน เพื่อช่วยให้แผนการใช้ที่ดินสามารถนำไปปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ