การศึกษาครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้ทราบถึง วิวัฒนาการของชุมชนเมืองนครศรีธรรมราช นับแต่อดีตถึงปัจจุบัน สภาพการพัฒนาเมืองในปัจจุบันและปัญหาที่ปรากฏ แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงในอนาคตพร้อมทั้งเสนอแนวทางในการพัฒนาเมือง ผลการศึกษาพบว่า ชุมชนเมืองนครศรีธรรมราชมีวิวัฒนาการมายาวนาน มีจุดเริ่มต้นของการสร้างเมืองที่เมืองบ้านท่าเรือซึ่งอยู่บริเวณคลองท่าเรืองในยุคแรก และได้พัฒนามาเป็นเมืองพระเวียงในยุคที่สองจนถึงเมืองนครศรีธรรมราชในยุคที่สาม และได้มีพัฒนาการต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน สำหรับชุมชนเมืองนครศรีธรรมราชในยุคปัจจุบันนั้นมีจุดเริ่มต้นของการสร้างเมืองอยู่บริเวณเมืองเก่า (ในกำแพงเมือง) และเมืองได้ขยายตัวตามสันทราบในแนวเหนือ-ใต้ตลอดมาจนเกิดเมืองในลักษณะแนวยาว(LINEAR TYPE) ประมาณ 10 กิโลเมตร ปัจจุบันการขยายตัวของเมืองก็ได้เริ่มขยายออกจากแนวสันทรายที่พื้นที่ด้านทิศตะวันตกบริเวณตลาดหัวอิฐ และด้านทิศตะวันออกตามแนวถนนพัฒนาการคูขวาง และมีแนวโน้มขยายตัวต่อไป การขยายตัวของเมืองที่เกิดขึ้นตามแนวยาวได้ก่อให้เกิดปัญหาบางประการในปัจจุบัน เช่น ปัญหาการเข้าถึงศูนย์กลาง ปัญหาความคับคั่งของการจราจรบนถนนสายหลัก ส่วนการขยายตัวที่กำลังเกิดขึ้นในพื้นที่ด้านทิศตะวันตก และด้านทิศตะวันออกของเมืองก็ยังขาดความพร้อมในด้านสาธารณูปโภค สาธารณูปการที่จะรองรับการขยายตัว การศึกษาครั้งนี้จึงได้เสนอแนวทางในการพัฒนาเมืองโดยเน้นการแก้ปัญหาที่ดำรงอยู่ในเมืองและการจัดเตรียมพื้นที่รองรับการขยายตัวที่กำลังเกิดขึ้นโดยเสนอทางเลือกในการพัฒนาไว้ 2 แนวทาง คือ 1) พัฒนาพื้นที่ตามสภาพการขยายตัวที่กำลังขึ้น 2) พัฒนาพื้นที่ตามแนวล้นทรายที่ยังมีอยู่คือล้นทรายด้านทิศใต้ของเมืองเพื่อรักษาเอกลักษญ์ของเมืองแนวยาว