การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความคงทนในการเรียนรู้ วิชานิทานพื้นบ้านของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1ที่เรียนโดยการใช้บทบาทสมมุติและการใช้เพลงพื้นบ้าน ตัวอย่างประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1จำนวน 60 คน ที่เลือกเรียนวิชานิทานพื้นบ้าน(ท.301) ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2536 โรงเรียนสุรธรรมพิทักษ์ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมาจำนวน 60 คน ผู้วิจัยแบ่งกลุ่มตัวอย่างออกเป็น 2 กลุ่ม ปีการศึกษา 2536แล้วสุ่มให้กลุ่มหนึ่งเป็นกลุ่มที่ทดลองสอนวิชานิทานพื้นบ้านโดยการใช้บทบาทสมมุติอีกกลุ่มหนึ่งใช้เพลงพื้นบ้าน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้คือแผนการสอน กลุ่มละ 8 แผน และแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 1 ชุดที่ได้รับการตรวจคุณภาพแล้ว ผู้วิจัยสอนนักเรียนทั้ง 2 กลุ่มด้วยตนเอง สัปดาห์ละ 1 วัน วันละ 2 คาบเรียน เป็นเวลา 8 สัปดาห์ แล้วทดสอบเพื่อนำคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนทั้ง 2 กลุ่ม มาวิเคราะห์เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์และความคงทนในการเรียนรู้ด้วยค่ามัชฌิมเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน แล้วทดสอบค่าที ผลการวิจัยพบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความคงทนในการเรียนรู้วิชานิทานพื้นบ้านของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่เรียนโดยการใช้บทบาทสมมุติสูงกว่ากลุ่มที่เรียนโดยการใช้เพลงพื้นบ้านอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05