วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการปรับเปลี่ยนบุคลิกลักษณะและบทบาทของตัวละครหนุมานที่ปรากฏในหนังสือการ์ตูนไทยปัจจุบัน โดยพิจารณาเปรียบเทียบกับตัวละครหนุมานในบทละครเรื่องรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 1 ผู้วิจัยได้รวบรวมข้อมูลจากหนังสือการ์ตูนไทยที่ปรากฏตัวละครหนุมานซึ่งตีพิมพ์ระหว่าง พ.ศ.2547-2551 จำนวน 11 เรื่อง ผลการศึกษาพบว่าเนื้อเรื่องในหนังสือการ์ตูนไทยปัจจุบันที่ปรากฏตัวละครหนุมานสามารถจำแนกได้ 3 ลักษณะ คือ ใช้เนื้อเรื่องเดียวกับเรื่องรามเกียรติ์ เนื้อเรื่องมีการดัดแปลงจากเรื่องรามเกียรติ์และผสมผสานกับอนุภาคใหม่ และสร้างเนื้อเรื่องขึ้นใหม่ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับเรื่องรามเกียรติ์ จากการศึกษาลักษณะบุคลิกและบทบาทของตัวละครหนุมานในหนังสือการ์ตูนไทยปัจจุบันมีทั้งส่วนที่คงเดิมและปรับเปลี่ยนจากตัวละครหนุมานในบทละครเรื่องรามเกียรติ์ พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่1ส่วนที่ยังคงเดิม คือรูปลักษณ์ภายนอกที่ยังคงความเป็นวานรเผือกและมีตรีเพชรเป็นอาวุธประจำกาย ในขณะที่บางเรื่องพบว่ามีการปรับเปลี่ยนลักษณะของตัวละครหนุมานให้มีรูปร่างขนาดเล็กเพื่อให้เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมายที่เป็นเด็ก รวมถึงการสร้างสรรค์ลักษณะของตัวละครหนุมานให้เป็นยอดมนุษย์ตามอิทธิพลของวัฒนธรรมร่วมสมัย ตัวละครหนุมานมีบทบาทเป็นผู้ช่วยตัวละครเอกในวรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์ แต่สำหรับหนังสือการ์ตูนไทยปัจจุบันแม้บทบาทผู้ช่วยตัวละครเอกยังคงปรากฏอยู่แต่หนุมานในการ์ตูนบางเรื่องได้รับการปรับเปลี่ยนให้เป็นผู้ช่วยตัวละครอื่นที่ไม่ใช่พระรามและไม่ได้ช่วยทำศึกสงคราม กล่าวคือ หนุมานมีบทบาทในการคุ้มครองและช่วยเหลือตัวละครเอกให้ปลอดภัยจากอันตรายในการผจญภัย ในขณะเดียวกันตัวละครหนุมานก็มีบทบาทเป็นตัวละครเอกในการ์ตูนที่มีเนื้อเรื่องแบบใหม่ที่เกี่ยวกับยอดมนุษย์ผู้พิทักษ์โลกและจักรวาล หนุมานมีหน้าที่ปราบสัตว์ประหลาดและปกป้องพระพุทธศาสนา สำหรับเหตุปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปรับเปลี่ยนบุคลิกลักษณะและบทบาทของตัวละครหนุมานที่ปรากฏในหนังสือการ์ตูนไทยปัจจุบันมี 4 ประการ คือ จินตนาการของผู้แต่ง อิทธิพลจากวรรณกรรมและวัฒนธรรมไทย อิทธิพลจากวรรณกรรมและวัฒนธรรมต่างชาติ และลักษณะการสร้างงานแนววัฒนธรรมประชานิยม ส่วนลักษณะเด่นที่เกิดจากการปรับเปลี่ยนบุคลิกลักษณะและบทบาทของตัวละครหนุมาน ได้แก่ลักษณะการผสมผสานทางวัฒนธรรมและลักษณะสัมพันธบท พลวัตของการปรับเปลี่ยนดังกล่าวจึงส่งผลให้ตัวละครหนุมานในการ์ตูนไทยปัจจุบันมีลักษณะที่โดดเด่นและน่าสนใจ