วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2552

งานวิจัยนี้เป็นการนาเสนอพฤติกรรมของคอขวดจราจรชนิดที่เกิดจากแถวคอยของยานพาหนะที่เลี้ยวออกจากทางด่วน โดยยานพาหนะบางส่วนที่ต้องการจะวิ่งออกจากทางด่วนมีการเบียดเข้าแถวคอยสาหรับวิ่งออกและกีดขวางรถที่ต้องการวิ่งตรงไปทาให้เกิดคอขวดขึ้น และนาเสนอวิธีการจัดการจราจรให้มีประสิทธิภาพสูงสุด ในการศึกษานี้ได้ทาการเก็บข้อมูลจราจรในช่วงเวลาเร่งด่วนเย็นจากบริเวณคอขวดที่บริเวณถนนพหลโยธินโดยใช้กล้องวิดีทัศน์เป็นเวลา 4 วัน และทาการวิเคราะห์ด้วยเทคนิคการสร้างกราฟแถวคอยแกนเอียงของปริมาณจราจร การเปลี่ยนช่องทาง และกราฟเฉลี่ยเคลื่อนที่ของความเร็ว กราฟทั้งหมดแสดงให้เห็นว่า ความจุของคอขวดแบ่งออกเป็น 3 สถานะ คือ 1) สถานะความจุสูง ซึ่งเกิดขึ้นจากการที่รถในช่องทางตรงที่ติดกับแถวคอยของรถที่วิ่งออกสามารถเปลี่ยนช่องทางเพื่อเข้าแถวคอยได้โดยสะดวก จึงไม่กีดขวางต่อรถที่ต้องการวิ่งตรงไป 2) สถานะความจุปานกลาง เกิดจากการที่รถที่แทรกออกไม่สามารถเข้าแถวคอยได้สะดวก กีดขวางรถทางตรงที่วิ่งตามมาและบางส่วนต้องเปลี่ยนช่องทาง ส่งผลให้ทุกช่องทางความเร็วลดลง ซึ่งเกิดจากการที่แถวคอยของรถออกเป็นแบบหยุดนิ่งสลับกับเคลื่อนตัว และ 3) สถานะความจุต่า เกิดจากรถไม่สามารถแทรกเข้าแถวคอยได้ และเกิดแถวคอยหยุดนิ่งบนช่องทางตรง กีดขวางรถตรงที่ตามมาโดยสมบูรณ์ ท้ายที่สุดนี้ งานวิจัยได้นาเสนอวิธีการจัดการจราจรบริเวณคอขวดเพื่อรักษาความจุของคอขวด โดยการปรับสถานะคอขวดขณะที่มีความจุต่าให้กลับมาเป็นความจุสูงอีก