โครงการวิจัย “ระบบจัดการทรัพยากรท้องถิ่นเพื่อการยกระดับความเป็นอยู่ของชุมชนระดับตำบลในอำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน” มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำฐานข้อมูลครัวเรือนและทรัพยากรของชุมชน เพื่อใช้สนับสนุนการยกระดับความเป็นอยู่อย่างพอเพียง ภายใต้การจัดการขององค์การบริหารส่วนตำบล พัฒนารูปแบบระบบเชื่อมโยงประสานงานกันระหว่างองค์การบริหารส่วนตำบล กำนันผู้ใหญ่บ้าน และผู้นำชุมชน โดยมีอำเภอทำหน้าที่สนับสนุนและประสานงานกับส่วนราชการจากภายนอก เพื่อนำไปสู่การยกระดับความเป็นอยู่ของชุมชน และพัฒนากลุ่มบ้านตัวอย่างที่เป็นต้นแบบของบ้าน ที่มีความมั่นคงในปัจจัยพื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีพ รวมถึงด้านพลังงานและสุขภาวะที่เกิดจากวิถีชีวิตประจำวันของครัวเรือน จากผลการศึกษาสรุปได้ว่า การใช้กลไกประสานงานกับกำนันผู้ใหญ่บ้านในการประสานความร่วมมือในการจัดเก็บฐานข้อมูลรายครัวเรือนและทรัพยากรชุมชน เป็นกลไกที่มีประสิทธิภาพมากกว่าการอาศัยความร่วมมือจากองค์การบริหารส่วนตำบลเพียงอย่างเดียว ทั้งนี้เพราะองค์การบริหารส่วนตำบลมีปัญหาที่ไม่ได้จัดงบประมาณสนับสนุนไว้และมีภาระงานมาก จากการพัฒนาฐานข้อมูลรายครัวเรือนทรัพยากรชุมชน 6 ตำบลของอำเภอเมือง ได้แก่ ตำบลห้วยปูลิง ตำบลปางหมู ตำบลห้วยผา ตำบลหมอกจำแป่ ตำบลผาบ่อง และตำบลห้วยโป่ง รวมทั้งสิ้น 79 หมู่บ้าน ซึ่งมีจำนวนกว่า 5,000 ครัวเรือน ได้ถูกนำเข้าสู่โปรแกรมฐานข้อมูลทรัพยากรชุมชน จังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งสามารถนำผลการวิเคราะห์มาเป็นแนวทางในการพัฒนาแผนชุมชนระดับตำบลและหมู่บ้าน ทั้งนี้ข้อมูลและโปรแกรมดังกล่าวได้นำไปติดตั้งไว้ที่อบต.แต่ละอบต. รวมถึงสำนักงานจังหวัดแม่ฮ่องสอน ในการพัฒนากลุ่มบ้านตัวอย่างให้มีความมั่นคงในปัจจัยพื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีพ ทางโครงการได้ทำการพัฒนาเทคโนโลยีชุมชนต้นแบบให้กับบ้านหนองขาวกลาง ตำบลห้วยปูลิง อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้แก่เตาหุงต้มไร้ควัน เตาเผาขยะผลิตน้ำร้อน และเครื่องกำเนิดไฟฟ้าจากพลังงานน้ำ ซึ่งเทคโนโลยีทั้ง 3 ประเภทดังกล่าว เป็นการร่วมมือระหว่างนักวิจัยกับชุมชนในการพัฒนา ติดตั้ง รวมทั้งการดูแลรักษา ผลการวิจัยของโครงการนี้ไม่ว่าจะเป็นกลไกและรูปแบบฐานข้อมูล รวมถึงเทคโนโลยีชุมชน ได้ถูกนำไปพัฒนาและขยายผลต่อยอดงานวิจัย เพื่อนำไปใช้ในการจัดทำแผนพัฒนาชุมชนเพื่อการวางแผนแก้ไขปัญหาด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และวางแนวทางการแก้ไขปัญหาสิทธิที่ดินทำกินของจังหวัดแม่ฮ่องสอน The research project “Local Resources Management Systems for Livelihood Improvement at Tambon Level in Muang District of Maehongson Province” aims to 1) develop database of household and community natural resources which can be used for communities livelihood improvement decision support tool under local administration organization management 2) study linkage patterns among local administration organization, village leader and community leader of Muang district, Maehongson province in order to improve the livelihood of the communities and 3) develop basic technology for improvement of living standard of selected village. The research results concluded that with the help of village leader and community leader, household database and community natural resources database can better developed other than collaborated with local administration organization alone. This is because village leader and community leader provide better collaboration than those of local administration organization in which they are too busy with other tasks besides lacking of supporting fund. Household database and community natural resources database included data from 6 Tambons i.e. Huay Poo Ling, Pang Moo, Huay Pha, Mok Jam Pae, Pha Bong and Huay Pong. Data were collected from 79 villages which include more than 5,000 households within these Tambons. These data were input into Maehongson Community Resource Software developed under this project. This data can be analyzed and their result can further use as guideline for constructing community development plan both Tambon and village level. Both software and database were installed at local administration organization and Maehongson Provincial Administration Office. For improvement of living standard of remote community, this research project has developed basic technologies which include smokeless cooking stove, small scale solid waste incinerator that can produce hot water and small scale hydro-electric generator. Researchers developed these technologies in collaboration with villagers in Nong Kao Klang village, Tambon Huay Poo Ling, Muang district, Maehongson province.