การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบความเชื่อเรื่องความรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 และตรวจสอบความสอดคล้องกลมกลืนของโมเดลความเชื่อ เรื่องความรู้กับข้อมูลเชิงประจักษ์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2546 ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตพื้นที่การศึกษาภาคตะวันออก จำนวน 900 คนเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบวัดความเชื่อเรื่องความรู้การวิเคราะห์ข้อมูลแบ่งออกเป็น การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ สกัดองค์ประกอบด้วยวิธีวิเคราะห์ตัวประกอบหลัก และหมุนแกนองค์ประกอบด้วยวิธีแวร์ริแมกซ์ โดยใช้โปรแกรม SPSS for Windows วิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับสอง เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องกลมกลืนของโมเดลความเชื่อเรื่องความรู้ โดยใช้โปรแกรม LISREL 8.50 ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบความเชื่อเรื่องความรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตพื้นที่การศึกษาภาคตะวันออก ประกอบด้วย 4 ด้าน เรียงลำดับตามค่าน้ำหนักองค์ประกอบ คือ ความสามารถในการเรียนรู้ โครงสร้างของความรู้ ความแน่นอนของความรู้ และความเร็วในการเรียนรู้ ผลการตรวจสอบความสอดคล้องกลมกลืนของโมเดล พบว่าX² = 5.40, df = 38, p = 1.00, GFI = 1.00, AGFI = .99, CFI = 1.00, SRMR = 0.0085,RMSEA = .00 แสดงว่า โมเดลความเชื่อเรื่องความรู้สอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ดี