วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

ผลของยาเคมีบำบัดที่ใช้รักษามะเร็งเต้านมต่อการเปลี่ยนแปลงระยะการเคลื่อนที่ของวงลิ้นหัวใจไตรคัสปิสในช่วงหัวใจบีบตัว อาทิตย์ ทองถนอมกุล, วิโรจน์ ศรีอุฬารพงศ์, สมนพร บุณยะรัตเวช สองเมือง, ศริญญา ภูวนันท์ บทคัดย่อ ความสำคัญและที่มาของการวิจัย: ปัจจุบันมีการศึกษาจำนวนมากพบความสัมพันธ์ของยาเคมีบำบัดกลุ่ม Anthracycline ที่ใช้รักษา ผู้ป่วยมะเร็งเต้านม กับการลดลงของการทำงานของหัวใจห้องล่างซ้ายอย่างชัดเจน แต่การศึกษาเกี่ยวกับการทำงานของหัวใจห้องล่างขวาในผู้ป่วยกลุ่มนี้ยังมีน้อย และมีข้อมูลที่ขัดแย้งกัน วัตถุประสงค์ของการวิจัย: ศึกษาผลของยาเคมีบำบัดที่ใช้รักษามะเร็งเต้านมกลุ่ม anthracycline กับการงานของหัวใจห้องล่างขวาโดย ใช้การเปลี่ยนแปลงระยะการเคลื่อนที่ของวงลิ้นหัวใจไตรคัสปิสในช่วงหัวใจบีบตัว จากคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจ วิธีการศึกษา: เปรียบเทียบการทำงานของหัวใจห้องล่างขวา โดยการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งเต้านม ก่อนและหลังได้รับยาเคมีบำบัดสูตร [cyclophosphamide (600 mg/m2)+adriamycin (60 mg/m2)] ครบ 4 รอบ ผลการศึกษาวิจัย: จากผู้ป่วยที่ศึกษา 100 ราย เป็นเพศหญิงทั้งหมด และมีอายุเฉลี่ย 51±10 ปี เปรียบเทียบการทำงานของหัวใจห้องล่างขวา โดยใช้คลื่นเสียงสะท้อนหัวใจก่อนและหลังให้ยาเคมีบำบัดครบ พบว่ามีการลดลงของระยะการเคลื่อนที่ของวงลิ้นหัวใจไตรคัสปิสในช่วงหัวใจบีบตัว (tricuspid annular plane systolic excursion: TAPSE) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (22 ± 3 กับ 20 ± 3.0 mm, p < 0.001) นอกจากนี้ยังมีพารามิเตอร์คลื่นเสียงสะท้อนหัวใจของการทำงานหัวใจห้องล่างขวาอื่น ที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเปรียบเทียบก่อนและหลังได้รับยาเคมีบำบัดครบ ดังนี้ right ventricular fractional area change (56 ±9 กับ 50 ±11 %, p < 0.001), peak systolic tricuspid annular velocity (S’) (13 ± 2 กับ 12 ± 2 mm, p < 0.001), tricuspid E/A ratio (1.4 ± 0.4 กับ 1.3 ± 0.3, p < 0.001) , tricuspid e’ (10.9 ± 2.8 กับ 10.0 ± 2.3 cm/s, p < 0.001) และ Tissue doppler right ventricular Tei index (0.28 ± 0.18 กับ 0.36 ± 0.17 ,p <0.001). บทสรุป: ยาเคมีบำบัดที่ใช้รักษามะเร็งเต้านมกลุ่ม anthracycline มีผลลดระยะการเคลื่อนที่ของวงลิ้นหัวใจไตรคัสปิสในช่วงหัวใจบีบตัว (tricuspid annular plane systolic excursion: TAPSE) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ