วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2556

งานวิจัยเรื่องนี้มุ่งศึกษาองค์ประกอบในการสื่อสารของการวิจารณ์ในรายการเรียลลิตี้โชว์ภาษาไทยตามแนวชาติพันธุ์วรรณนาแห่งการสื่อสารและวิเคราะห์กลวิธีความไม่สุภาพที่ผู้วิจารณ์ใช้ในรายการเรียลลิตี้โชว์ ข้อมูลที่ใช้ในงานวิจัยคือ การวิจารณ์ในรายการเรียลลิตี้โชว์ 3 รายการ ได้แก่ รายการเดอะสตาร์ค้นฟ้าคว้าดาว ปีที่ 6 รายการทรูอะคาเดมีแฟนเทเชียร์ปีที่ 6 และ รายการเดอะดีไซน์เนอร์ฝันตามคิดชีวิตมีดีไซน์ ปีที่ 1 ผู้วิจัยเก็บคำวิจารณ์ ในรายการซึ่งออกอากาศระหว่าง พ.ศ.2552 - พ.ศ.2553 ได้จำนวนทั้งสิ้น 498 ครั้ง ผลการศึกษาพบว่าองค์ประกอบการสื่อสารที่เอื้อให้มีการใช้กลวิธีความไม่สุภาพคือ วัตถุประสงค์และบรรทัดฐานการปฏิสัมพันธ์และการตีความ ส่วนผลการวิจัย กลวิธีความไม่สุภาพในรายการเรียลลิตี้โชว์ภาษาไทยทั้ง 3 รายการ แบ่งได้เป็น 4 กลุ่ม คือ กลวิธีความไม่สุภาพแบบตรง พบ 4 กลวิธีย่อย คือ 1) การตำหนิผู้ฟัง 2) การสั่งให้ผู้ฟังกระทำหรือหยุดการกระทำบางอย่าง 3) การย้ำความผิด 4) การนำผู้ฟังไปเปรียบเทียบกับผู้อื่น กลวิธีความไม่สุภาพแบบอ้อม พบ 5 กลวิธีย่อย คือ 1) การแนะความให้ผู้ฟังรู้ว่าตนเองมีข้อผิดพลาด 2) การประชดประชัน 3) การใช้สำนวนที่มีความหมายในทางลบ 4) การอุปลักษณ์ให้เกิดความตลกขบขัน 5) การกล่าวโทษผู้อื่นหรือสิ่งอื่น กลวิธีความไม่สุภาพแบบยั่วล้อ พบ 4 กลวิธีย่อย คือ 1) การแนะข้อบกพร่องด้วยน้ำเสียงทีเล่นทีจริง 2) การกล่าวถึงการกระทำที่สื่อในเรื่องเพศ 3) การแสร้งพูดผิดด้วยน้ำเสียงทีเล่นทีจริง 4) การใช้คำหยาบด้วยน้ำเสียงทีเล่นทีจริง และกลวิธีเสริมความไม่สุภาพ พบเพียง 1 กลวิธีย่อย คือ การใช้คำอุทานที่แสดงความรู้สึกในทางลบ เมื่อวิเคราะห์กลวิธีข้างต้นจะพบว่า การใช้กลวิธีดังกล่าวมีหน้าที่หลัก 2 ประการ คือ 1) เพื่อชี้ให้ ผู้เข้าแข่งขันเห็นข้อบกพร่องของตนและนำไปปรับปรุงแก้ไข และ 2) เพื่อสร้างสีสันในรายการให้ผู้ชมติดตามและวิพากษ์วิจารณ์ผู้วิจารณ์ แม้การใช้กลวิธีความไม่สุภาพต่างไปจากบรรทัดฐานการปฏิสัมพันธ์ของสังคมไทยที่เน้นเรื่อง “การรักษาความสัมพันธ์” และ “ความเกรงใจ” แต่เมื่อพิจารณาจากองค์ประกอบในการสื่อสารและหน้าที่ของการสื่อสารแล้วพบว่า องค์ประกอบของรายการดังกล่าวเอื้อให้ผู้วิจารณ์ใช้กลวิธีความไม่สุภาพแต่อยู่ในปริบทเฉพาะ นอกจากนี้ในการวิจารณ์มีการใช้ความไม่สุภาพร่วมกับกลวิธีความสุภาพเพื่อไม่ให้ขัดกับบรรทัดฐานการปฏิสัมพันธ์ในสังคมไทยจนเกินไป ผลการวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นว่า กลวิธีความไม่สุภาพมีรูปแบบการปฏิสัมพันธ์ที่ช่วยสร้างพลังในการสื่อสารและสร้างความน่าสนใจให้แก่รายการเรียลลิตี้โชว์