วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาการใช้ประโยชน์จากน้ำมันสะระแหน่ซึ่งเป็นสารจากธรรมชาติที่ถูกจัดให้อยู่ใน General recognized as safe (GRAS) จากองค์การอาหารและยาประเทศสหรัฐอเมริกาและพบว่ามีฤทธิ์ในการยับยั้งแบคทีเรีย โดยเตรียมให้อยู่ในรูปผลิตภัณฑ์จากน้ำมันสะระแหน่ที่กระจายในน้ำ โดยใช้ตัวทำอิมัลชันที่สามารถบริโภคได้แก่ polyoxyethylene (20) sorbitan monolaurate (Tween 20) และเลซิตินพบว่าผลิตภัณฑ์ซึ่งมีน้ำมันสะระแหน่บรรจุในไมเซลล์ของ Tween 20 ที่ละลายน้ำมีขนาดของอนุภาคต่ำกว่า 10 นาโนเมตร เมื่อใช้น้ำมันสะระแหน่ความเข้มข้นต่ำกว่าร้อยละ 5 ในสารละลาย Tween 20 ที่ความเข้มข้นร้อยละ 25 และน้ำมันสะระแหน่เข้มข้นต่ำกว่าร้อยละ 8 ร่วมกับสารละลาย Tween 20 เข้มข้นร้อยละ 30 เมื่อปริมาณน้ำมันสะระแหน่มากขึ้นกว่านี้ได้อิมัลชันชนิดน้ำมันสะระแหน่ในน้ำซึ่งมีขนาดอนุภาคระหว่าง 3-5 ไมโครเมตร และอิมัลชันไม่สามารถเกิดได้เมื่อมีน้ำมันสะระแหน่มากกว่าร้อยละ 9 โดยน้ำหนัก และไลโพโซมเมื่อใช้เลซิตินร้อยละ 0.7 ร่วมกับน้ำมันสะระแหน่ร้อยละ 8–23 โดยน้ำหนัก มีขนาดอนุภาคอยู่ในช่วง 1-5 ไมโครเมตร จากการทดสอบฤทธิ์ต้านแบคทีเรียน้ำมันสะระแหน่และผลิตภัณฑ์จากน้ำมันสะระแหน่โดยพิจารณาจากวงใสที่เกิดขึ้น น้ำมันสะระแหน่มีขนาดวงใส 17.68, 14.78 และ 12.32 มิลลิเมตร สำหรับ Lactobacillus sp. TISTR 593, Staphylococcus aureus ATCC 25923 และ Escherichia coli ATCC 25922 ตามลำดับ ผลิตภัณฑ์น้ำมันสะระแหน่ต้องมีความเช้นข้นของน้ำมันสะระแหน่อย่างน้อยร้อยละ 5, 8 และ 7 (วงใสที่กว้างกว่า 8 มิลลิเมตร) E. coli, S. aureus และ เชื้อ Lactobacillus sp. ตามลำดับ สำหรับ Pseudomonas aeruginosa ATCC 9027 ไม่พบวงใสที่เกิดจากน้ำมันสะระแหน่ แต่พบวงใสเมื่อเตรียมน้ำมันสะระแหน่มากกว่าร้อยละ 7 โดยน้ำหนัก ในรูปไมเซลล์ มากกว่าร้อยละ 8 ในรูปอิมัลชันและร้อยละ 23 ในรูปไลโพโซม จึงคัดเลือกน้ำมันสะระแหน่ร้อยละ 23 ในรูปไลโพโซมเข้มข้นร้อยละ 5 และ 10 ตามลำดับ โดยเติมลงในสารละลายคาร์บอกซีเมทิลเซลลูโลส เพื่อผลิตฟิล์มต้านเชื้อจุลินทรีย์จากคาร์บอกซีเมทิลเซลลูโลส พบว่าฟิล์มที่ได้มีลักษณะใส มีความหนาระหว่าง 0.02 – 0.2 มิลลิเมตร มีความยืดหยุ่นอยู่ในช่วงร้อยละ 0.4-9 มีความต้านทานแรงดึงขาดระหว่าง 0.2 – 37 เมกะปาสคาล และอัตราการซึมผ่านไอน้ำในช่วง 0.4 – 3 (10-⁶ g m /m² d) และไม่พบวงใสสำหรับเชื้อแบคทีเรียทดสอบทั้ง 4 สายพันธุ์