วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2553

วิเคราะห์อุปลักษณ์ที่สะท้อนมโนทัศน์เกี่ยวกับชีวิต และหน้าที่ของมโนอุปลักษณ์ชีวิตที่ปรากฏในหนังสือแนะนำการดำเนินชีวิต รวมถึงวิเคราะห์องค์ประกอบในการสื่อสารของหนังสือแนะนำการดำเนินชีวิต โดยศึกษาจากหนังสือแนะนำการดำเนินชีวิตจำนวน 12 เล่ม ซึ่งมีผู้เขียนต่างกัน ผลการวิเคราะห์ถ้อยคำอุปลักษณ์เกี่ยวกับชีวิตในหนังสือแนะนำการดำเนินชีวิตพบว่า สะท้อนมโนอุปลักษณ์ชีวิต 14 มโนอุปลักษณ์ ได้แก่ 1. [ชีวิต คือ การเดินทาง] 2. [ชีวิต คือ การต่อสู้ / สงคราม] 3. [ชีวิต คือ สิ่งที่สามารถเพิ่มหรือลดค่าได้] 4. [ชีวิต คือ การศึกษา] 5. [ชีวิต คือ ภาชนะ / สถานที่ปิดล้อม] 6. [ชีวิต คือ ต้นไม้] 7. [ชีวิต คือ กีฬา] 8. [ชีวิต คือ ละคร] 9. [ชีวิต คือ สิ่งปลูกสร้าง] 10. [ชีวิต คือ ปรากฏการณ์ตามธรรมชาติ] 11. [ชีวิต คือ บทเพลง] 12. [ชีวิต คือ เหรียญ] 13. [ชีวิต คือ การลงทุน] และ14. [ชีวิต คือ สิ่งที่มีความยาว] มโนอุปลักษณ์เหล่านี้สะท้อนมุมมองเกี่ยวกับชีวิตได้ 3 ประการ คือ (1) เป้าหมายของชีวิตคือการมีความสุขและประสบความสำเร็จ เราควรวางแผนการดำเนินชีวิตให้ดี ทั้งนี้อาจต้องอาศัยความรู้ การศึกษา ปัญญา หรือธรรมะมาช่วย (2) ชีวิตของเราต้องพบทั้งความสุขและความทุกข์ และอุปสรรคปัญหาเป็นสิ่งธรรมดาที่เกิดขึ้นในชีวิต เราสามารถแก้ไขอุปสรรคปัญหาต่าง ๆ ได้ด้วยตนเอง และ (3) เราสามารถและควรจะพัฒนาตนเองให้ดียิ่งขึ้นเพื่อให้บรรลุเป้าหมายในชีวิต ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบการสื่อสารพบว่า องค์ประกอบทุกองค์ประกอบของหนังสือแนะนำการดำเนินชีวิตมีความสำคัญต่อหน้าที่ของมโนอุปลักษณ์ในหนังสือแนะนำการดำเนินชีวิต ส่วนหน้าที่ของมโนอุปลักษณ์ชีวิตในหนังสือแนะนำการดำเนินชีวิตพบว่า ทำหน้าที่ 3 ด้าน หน้าที่ที่โดดเด่นที่สุดคือ หน้าที่ด้านการชี้นำเพื่อให้ผู้อ่านกระทำหรือไม่กระทำบางอย่าง นอกจากนี้ยังมีหน้าที่ด้านการอธิบายความเพื่อให้เกิดความเข้าใจความหมายของชีวิตและหน้าที่ด้านการเรียบเรียงความ ผลการวิเคราะห์พบว่า มโนอุปลักษณ์ชีวิตในหนังสือแนะนำการดำเนินชีวิตสะท้อนมุมมองการดำเนินชีวิตในทางโลกิยะ โดยเน้นให้ยึดมั่นถือมั่นในความสุขความสำเร็จ ไม่เน้น การดำเนินชีวิตในแนวโลกุตระซึ่งมุ่งให้ปล่อยวางและไม่ยึดติด