วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

เอนโรฟลอกซาซินเป็นสารปฏิชีวนะในกลุ่มฟลูออโรควิโนโลนที่ได้จากการสังเคราะห์ด้วยวิธีทางเคมี นิยมนำมาใช้ในการควบคุม และรักษาโรคที่เกิดจากแบคทีเรียแกรมบวก และแกรมลบในการทำปศุสัตว์ ทำให้เกิดการตกค้างในผลิตภัณฑ์จากสัตว์ ส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้บริโภค และสามารถเข้าสู่ห่วงโซ่อาหาร ก่อให้เกิดการกระตุ้นการกลายพันธุ์ และการดื้อยาของแบคทีเรีย จึงจำเป็นต้องมีการตรวจหาเอนโรฟลอกซาซินที่ตกค้าง ในงานวิจัยนี้ได้ทำการพัฒนาชุดตรวจสอบเอนโรฟลอกซาซินต้นแบบด้วยเทคนิค Enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) จากการเตรียมชุดตรวจสอบทั้งหมด 4 แบบ พบว่าชุดตรวจสอบแบบ Direct competitive ELISA (Ag captured) เป็นชุดตรวจสอบ ที่มีความเหมาะสมที่สุดในการนำมาเตรียมเป็นชุดตรวจสอบต้นแบบ โดยความเข้มข้นของสารต่ำสุด ที่สามารถตรวจวัดได้ (limit of detection, LOD) เท่ากับ 0.5 ppbโดยสามารถตรวจสารได้ในช่วง 0.5-25 ppb ชุดตรวจสอบต้นแบบที่ได้มีความจำเพาะสูง โดยทำปฏิกิริยาข้ามกับสารปฏิชีวนะอื่นๆทั้งในและนอกกลุ่มฟลูออโรควิโนโลนน้อยกว่า 0.01% เมื่อนำชุดตรวจสอบต้นแบบไปทดสอบกับตัวอย่างต่างๆ คือ เนื้อไก่ น้ำนมโค และปัสสาวะโค พบว่า %recovery ที่ได้อยู่ในช่วง 82-111%, 80-125% และ 80-124% ตามลำดับ และจากการตรวจวัดปริมาณสารเปรียบเทียบโดยการใช้ชุดตรวจสอบ ELISA ต้นแบบที่พัฒนาขึ้นเอง ชุดตรวจสอบ ELISA ที่มีจำหน่าย (บริษัท EURO-DIAGNOSTICA) และ HPLC พบว่าให้ผลใกล้เคียงกัน นอกจากนี้จากการทดสอบการแปรปรวนของการวัดของชุดตรวจสอบต้นแบบทั้งแบบ intra-variation และ inter-variation assay พบว่ามีค่าอยู่ในช่วง 2.9-7.4% และ 2.7-15.7% ตามลำดับ แสดงว่าชุดตรวจสอบต้นแบบที่ได้สามารถนำไปใช้ในการวิเคราะห์หา เอนโรฟลอกซาซินที่ตกค้างได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพสูง