วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.) --จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2555

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์คือ เพื่อศึกษาบริบทที่เกี่ยวข้องกับเพลงเดี่ยวพญาโศก และวิเคราะห์ทางเดี่ยวตลอดจนอัตลักษณ์เดี่ยวระนาดเอก เพลงพญาโศก สามชั้น ทางครูหลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) : กรณีศึกษาครูอุทัย แก้วละเอียด และ พันโทเสนาะ หลวงสุนทร โดยทำการเก็บข้อมูลจากการรวบรวมเอกสาร การบันทึกเสียง และการสัมภาษณ์ ผลการวิจัยพบว่าการเดี่ยวระนาดเอกเพลงพญาโศกมีความพิเศษมากกว่าเครื่องดนตรีอื่นๆ เพราะต้องบรรเลงทั้งหมด 4 เที่ยว คือ เที่ยวแรกสะบัด ขยี้ เที่ยวที่สองรัวคาบลูกคาบดอก เที่ยวที่สาม รัวพื้น และเที่ยวสุดท้ายบรรเลงเก็บ ครูหลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง)ได้ถ่ายทอดเดี่ยวระนาดเอกไว้ให้ศิษย์หลายคน การบรรเลงของครูอุทัย แก้วละเอียด ในเที่ยวแรกมีการใช้ลูกรัวที่เรียกว่า “รัวหวาน” ส่วนทางของพันโทเสนาะ หลวงสุนทร ใช้การขยี้ แต่ทำนองต่างๆนั้นมีความคล้ายคลึงกัน ในบางวรรคตอนจะพบลูกพิเศษเฉพาะตัวที่ครูหลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) ถ่ายทอด ให้แก่ศิษย์ทั้งสองซึ่งมีเอกลักษณ์ที่แตกต่างกันไป