วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

ศึกษาวิวัฒนาการของย่านเสาชิงช้า และปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของย่าน วิเคราะห์สภาพพื้นที่ ปัญหา ข้อจำกัด นโยบาย แผนพัฒนาและโครงการที่มีผลกระทบในด้านเศรษฐกิจ สังคม แนวโน้มและศักยภาพการพัฒนาของย่านเสาชิงช้า เสนอแนวทางการพัฒนาย่านเสาชิงช้า ให้คงรักษาเอกลักษณ์ทางด้านประวัติศาสตร์และดำเนินกิจกรรมทางด้านเศรษฐกิจและสังคม ที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของกรุงเทพมหานครในปัจจุบัน การวิจัยในลักษณะของงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลปฐมภูมิ ทุติยภูมิ การสำรวจชุมชน และการสังเกตพื้นที่ และวิเคราะห์ศักยภาพโดย SWOT analysis จากการศึกษาพบว่า ย่านเสาชิงช้าเป็นย่านที่มีพัฒนาการอย่างต่อเนื่อง และยังคงดำรงความเป็นแหล่งที่ตั้งของศูนย์กลางของศาสนสถาน โบราณสถาน กิจกรรมทางเศรษฐกิจ การปกครองและพื้นที่อาศัย จึงส่งผลให้ย่านเสาชิงช้ามีบทบาท และความสำคัญต่อกรุงเทพมหานครจากในอดีตจนถึงปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม อาจกล่าวได้ว่าย่านเสาชิงช้ายังคงเป็นย่านแหล่งศาสนสถาน และที่ตั้งหน่วยงานบริหารท้องถิ่นของกรุงเทพมหานคร ย่านกิจกรรมการค้าที่ผูกพันกับศาสนา ย่านอยู่อาศัย และย่านการให้บริการในเรื่องร้านขายอาหาร แต่กิจกรรมในเชิงพาณิชย์ของย่านเสาชิงช้ากำลังลดความสำคัญ เนื่องจากมีย่านพาณิชยกรรม และศูนย์การค้าที่ทันสมัยกระจายตัวอยู่ทั่วไปในกรุงเทพฯ โดยเฉพาะอย่างยิ่งนโยบายของรัฐบาลที่มีแผนการย้ายหน่วยงานราชการทั้งหมดไปยังพื้นที่รอบนอก และแผนการปรับเปลี่ยนศาลาว่าการกรุงเทพมหานครให้เป็นอาคารที่ส่งเสริมการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม ย่านเสาชิงช้าจึงซบเซาและเผชิญหน้ากับปัญหา ทั้งด้านกายภาพ เศรษฐกิจและสังคม ซึ่งทั้งหมดจะนำไปสู่ความเสื่อมโทรมของย่านยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องวางแนวทางพัฒนาเพื่อยังคุณค่าของย่านประวัติศาสตร์แห่งนี้ และฟื้นคืนภาวะเศรษฐกิจเพื่อแก้ไขปัญหาความซบเซา และนำความมีชีวิตชีวามาสู่ชุมชนย่านเสาชิงช้าอย่างยั่งยืน แนวทางการพัฒนาย่านเสาชิงช้า จึงเป็นการนำเอาทรัพยากร ที่มีอยู่แล้วมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด และการตอบสนองความต้องการของชุมชนในด้านการส่งเสริมรายได้ยุทธศาสตร์การพัฒนา จึงต้องเป็นการเพิ่มบทบาทของการท่องเที่ยวให้กับย่านเสาชิงช้า และส่งเสริมการท่องเที่ยวให้เป็นกิจกรรมหลักนำรายได้มาสู่ชุมชน การพัฒนาจึงเป็นทั้งในเชิงรุกคือส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ศิลปวัฒนธรรม และพัฒนาชุมชนโดยทั่วไป เพื่อให้เกิดสภาพแวดล้อมที่ดีต่อชุมชนของย่านเสาชิงช้า และเป็นการอำนวยความสะดวกและความปลอดภัยให้กับนักท่องเที่ยว