วิทยานิพนธ์ (ผ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

เสนอแนะแนวทางการจัดการที่เหมาะสมต่อการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์เมืองเก่าลพบุรีอย่างยั่งยืน เนื่องจากเมืองลพบุรีนั้นเป็นเมืองปประวัติศาสตร์ที่ได้รับอิทธิพลมาจากเขมรราวตวรรษที่ 10 - 13 ซึ่ง ลักษณะทางสถาปัตยกรรมที่ผ่านมาหลายยุคหลายสมัยได้สะท้อนถึงการผสมผสานที่บ่งบอกถึงเอกลักษณ์ คุณค่า และวัฒนาธรรม และยังคงเหลือหลักฐานทางประวัติศาสตร์และโบราณสถานอย่างสมบูรณ์ ซึ่งเป็นทรัพยากรท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัด และจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและเศรษฐกิจ รวมถึงสิ่งก่อสร้างทำให้เกิดผลกระทบในพื้นที่ทางบวกและทางลบ ดังนั้นการพัฒนาและป้องกันผลกระทบต่อแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่จึงสมควรพิจารณาการวางแผนและจัดการอย่างเร่งด่วน มีวิธีศึกษาโดยอาศัยข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิในการศึกษาสถานการณ์การท่องเที่ยวในพื้นที่ โดยการสำรวจภาคสนาม การใช้แบบสอบถาม การสัมภาษณ์ ข้อมูลการบริหารจัดการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้นำเทคนิค SWOT Analysis มาใช้เพื่อนำเสนอแนวทางการจัดการการท่องเที่ยวที่เหมาะสม ผลการศึกษาพบว่าแหล่งท่องเที่ยวที่มีความสำคัญในระดับสูงเป็นกลุ่มที่มีนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมมากกว่า โดยเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่นิยมรู้จักกันดีอยู่แล้ว เช่น พระปรางค์สามยอด พระนารายณ์ราชนิเวศน์ ศาลพระกาฬ ในด้านปัญหาที่เกิดขึ้นในแหล่งท่องเที่ยวได้แก่ ด้านการบบริการการท่องเที่ยวและเกิดผลกระทบสภาพแวดล้อมทางกายภาพ ในด้านการบริหารจัดการของหน่วยงานท้องถิ่น ได้แก่การขาดการบริหารจัดการที่ดี การแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบไม่ชัดเจน ปัญหาด้านงบประมาณ การขาดการประสานงานและปัญหาการมีส่วนร่วมของประชาชน ดังนั้นแนวทางการจัดการ การท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์เมืองเก่าลพบุรีอย่างยั่งยืน สามารถแบ่งออกเป็น 4 แนวทาง คือ 1) แนวทางการจัดการด้านทรัพยากรการท่องเที่ยวและสิ่งแวดล้อม เน้นการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวโดยการ บูรณะ ปรับปรุงเพื่อคงรักษาสภาพไว้ให้ดีที่สุด 2) แนวทางการส่งเสริมกรตลาดและบริการโดยการประชาสัมพันธ์ รวมทั้งกิจกรรมต่างๆ เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว 3) แนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยสนับสนุนให้ประชาชนเข้ามาส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาทั้งในภาครัฐและเอกชน 4) แนวทางการจัดการโครงสร้างพื้นฐานและบริการท่องเที่ยว จัดระบบสาธารณูปโภค สาธารณูปโภคแก่นักท่องเที่ยว พร้อมระบบขนส่งที่มีประสิทธิภาพเพื่อเชื่อมโยงกับแหล่งพื้นที่ท่องเที่ยวอื่นๆ จากแนวทางการพัฒนาดังกล่าวจะก่อให้เกิดการอนุรักษ์พื้นที่ท่องเที่ยว เอกลักษณ์ และคุณค่าของเมืองเก่าลพบุรีไว้เพื่อกระตุ้นให้ประชาชนในพื้นที่เกิดความตระหนัก ความหวงแหน ต่อทรัพยากรที่ตนมีอยู่เพื่อนำไปสู่การพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน