วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2550

ศึกษาการเปลี่ยนแปลงบทบาททางการเมืองของนายหมุน อ่อนน้อม หรือ หนังหมุนนุ้ย ซึ่งแสดงบทบาททางการเมืองที่มีความแตกต่างกัน ทั้งในด้านของอุดมการณ์ทางการเมือง การเข้ามีส่วนร่วมทางการเมือง และการแสดงความคิดทางการเมือง ผลการวิจัยพบว่า การเปลี่ยนแปลงบทบาททางการเมืองของหนังหมุนนุ้ยในแต่ละครั้งนั้น เกิดจากปัจจัย 2 ปัจจัยที่มีปฏิสัมพันธ์ที่สอดคล้องกันคือ ปัจจัยจากบุคลิกภาพของหนังหมุนนุ้ย และปัจจัยจากบริบทเชิงโครงสร้าง ซึ่งทั้งสองปัจจัยต่างมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจ ในการแสดงบทบาทที่มากน้อยต่างกันไปตามแต่ละสถานการณ์ในสังคม โดยการเปลี่ยนแปลงบทบาททางการเมือง ในการเข้าเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย และการเปลี่ยนแนวอุดมการณ์เป็นสังคมนิยม เกิดจากความต้องการส่วนตัวของหนังหมุนนุ้ย โดยมีสถานการณ์ทางการเมืองเป็นปัจจัยสนับสนุน ในขณะที่การเข้าป่าเพื่อร่วมเคลื่อนไหวกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยนั้น เกิดจากสถานการณ์ทางการเมืองที่เป็นตัวบีบบังคับ ให้ต้องปรับเปลี่ยนบทบาททางการเมืองเพื่อความอยู่รอด และการเข้าร่วมงานกับกองทัพภาคที่ 4 ในการต่อสู้กับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย เกิดจากปัจจัยของสถานการณ์ทางการเมืองที่เปลี่ยนแปลง และปัญหาความขัดแย้งของหนังหมุนนุ้ยกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ที่เป็นเหตุผลประกอบกันในการปรับเปลี่ยนบทบาททางการเมืองให้สอดคล้องกับสถานการณ์ โดยในการแสดงบทบาททางการเมืองในแต่ละครั้ง หนังหมุนนุ้ยจะใช้การแสดงบทบาทผ่านทั้งการเข้ามีส่วนร่วมทางการเมืองอย่างเป็นทางการ เช่น การเข้าเป็นสมาชิกพรรคการเมือง และการแสดงบทบาทผ่านการแสดงหนังตะลุง