วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2549

มิวซิน เป็นไกลโคโปรตีนที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่ โครงสร้างประกอบด้วยคาร์โบไฮเดรตซึ่งส่วนใหญ่เป็น O-glycan ในปัจจุบันพบมิวซิน 19 ชนิด มีรายงานในนิ่วถุงน้ำดีและนิ่วในตับพบว่า มิวซินจะมีปริมาณมากขึ้นและส่งเสริมการเกิดก้อนนิ่ว โดยในขณะนี้หน้าที่และการแสดงออกของมิวซิน ต่อการเกิดนิ่วในผู้ป่วยโรคนิ่วไตยังไม่มีการศึกษา รายงานนี้จึงมีจุดประสงค์เพื่อศึกษาการแสดงออกของ MUC1 และ MUC2 ในเนื้อเยื่อไตของผู้ป่วยโรคนิ่วไต และศึกษาบทบาทของมิวซินในปัสสาวะต่อการเกิดการเกาะกลุ่มของผลึกนิ่วชนิดแคลเซียมออกชาเลต ผู้ป่วยโรคนิ่วไตที่ทำการศึกษามีจำนวนทั้งหมด 31 ราย โดยจะเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อไตและปัสสาวะ 24 ชั่วโมง เนื้อเยื่อไตของกลุ่มควบคุม ได้จากผู้ป่วยโรคมะเร็งไตที่ต้องตัดไตออก โดยทำการเก็บเนื้อเยื่อไตในส่วนที่ไม่ใช่มะเร็งและส่วนที่เป็นมะเร็ง มีการเก็บปัสสาวะ 24 ชั่วโมงจากผู้มีสุขภาพดีจำนวน 31 ราย โดยทำการวัดการแสดงออกของ mRNA ของ MUC1 และ MUC2 โดยวิธี RT-PCR การหาปริมาณ 8-hydroxy deoxyguanosine (8-OHdG) ซึ่งถือว่าเป็นสารบ่งชี้ของการเกิดภาวะเครียดจากออกซิเดชั่นในเนื้อเยื่อไต การวิเคราะห์ปริมาณของครีเอตินีน ออกชาเลต ซิเทรต และ 8-OHdG ในปัสสาวะ ทำการสกัดมิวซินในปัสสาวะเพื่อหาปริมาณของมิวซินโดยวิธี CL-2B gel filtration ทำการย้อม MUC1 หากให้ผลเป็นบวกจะเทรวมกัน ซึ่งจะทำให้ได้กลุ่ม fraction ที่ 27-43 จากปัสสาวะของผู้มีสุขภาพดี (HP1) fraction ที่ 5-17 จากปัสสาวะของผู้ป่วยโรคนิ่วไต (NLP1) และ fraction ที่ 24-40 จากปัสสาวะผู้ป่วยโรคนิ่วไต (NLP2) มาทดสอบการเกาะกลุ่มของผลึก จากการศึกษาทั้งหมด พบว่า MUC1 ในเนื้อเยื่อไตของผู้ป่วยโรคนิ่วไตให้ผลบวกทุกราย ในขณะที่การแสดงออกของ MUC2 ให้ผลบวกเพียง 64.52% (20 รายจาก 31 ราย) การแสดงออกของ MUC1 มีแนวโน้มสูงกว่าการแสดงออกของ MUC2 ใน เนื้อเยื่อไตของผู้ป่วยโรคนิ่วไตเมื่อเปรียบเทียบกับเนื้อเยื่อไตส่วนที่ไม่ใช่มะเร็งของกลุ่มควบคุม ความสัมพันธ์ระหว่างระดับ 8-OHdG กับการแสดงออกของ MUC1 และ MUC2 ในเนื้อเยื่อไต ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อวัดการเกาะกลุ่มของผลึกนิ่วแคลเซียมออกซาเลต พบว่า NLP1 มีค่าการเกาะกลุ่มสูงกว่า HP1 และ NP2 อย่างมีนัยสำคัญ และพบปริมาณของกรดเซียริกใน NP1 มีปริมาณต่ำกว่า HP1 และ NLP2 จากผลการวิเคราะห์ MUC1 มีแนวโน้มแสดงออกสูงในเนื้อเยื่อไตของผู้ป่วยโรคนิ่วไต NLP1 มีขนาดใหญ่กว่าและมีปริมาณกรดเซียริกต่ำ ซึ่งจะกระตุ้นการเกาะกลุ่มชนิดแคลเซียมออกซาเลต การศึกษานี้พบว่ามิวซินในปัสสาวะของผู้ป่วยโรคนิ่วไตจะมีขนาดใหญ่และประจุลบน้อย ซึ่งทำให้มีผลส่งเสริมต่อการโตขึ้นของก้อนนิ่ว