วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

การเปรียบเทียบการเจริญเติบโตและปริมาณโพรลีนในข้าวสองสายพันธุ์คือ ข้าวเหลืองประทิว 123 สายพันธุ์เดิม และข้าวเหลืองประทิวสายพันธุ์ทนเค็ม (LPT123-TC171) ซึ่งได้รับการคัดเลือกจากการแปรของเซลล์ร่างกายในหลอดทดลอง ความสามารถในการทนเค็มซึ่งวัดจากการเติบโตของพืชในภาวะเค็ม พบว่ามีความแตกต่างระหว่างสองสายพันธุ์เมื่อให้ภาวะเค็มด้วย 0.5% NaCl (w/v) แก่ต้นกล้าอายุ 22 วัน ในขณะที่ต้นกล้าข้าวอายุ 15 วันของข้าวทั้งสองสายพันธุ์ ที่ได้รับภาวะเค็มมีการเติบโตไม่แตกต่างกัน เมื่อข้าวทั้งสองสายพันธุ์อยู่ในภาวะเค็มพบว่า มีการสะสมโพรลีนที่ใบในปริมาณที่สูงขึ้นกว่า ต้นที่ไม่ได้รับภาวะเค็มอย่างมีนัยสำคัญ ต้นกล้าอายุ 15 วันที่ได้รับภาวะเค็มปริมาณโพรลีนในกล้าข้าวทั้งสองสายพันธุ์ใกล้เคียงกัน ในทางตรงกันข้ามเมื่อให้ภาวะเค็มแก่ต้นกล้าอายุ 22 วันเป็นเวลา 2-4 สัปดาห์ สายพันธุ์ทนเค็มจะมีปริมาณโพรลีนต่ำกว่าสายพันธุ์เดิมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการทดลองชี้ให้เห็นว่าโพรลีนอาจไม่ได้มีบทบาทสำคัญ ต่อความสามารถในการทนเค็มของข้าวสายพันธุ์นี้ เมื่อเพิ่มจำนวนชิ้นส่วนของยีน P5CS โดยใช้ วิธี PCR พบว่าสามารถเพิ่มชิ้นดีเอ็นเอขนาดประมาณ 2000 เบส จากการศึกษาลำดับเบสของโคลน (P5CS_2KB_no.27) พบว่ามีบางส่วนคล้ายคลึงกับลำดับเบสของ P5CS1 mRNA ในข้าว เมื่อใช้ชิ้นส่วนของยีน P5CS ที่โคลนได้เป็น probe เพื่อศึกษาการแสดงออกของยีน P5CS พบว่าในต้นข้าวทั้งสองสายพันธุ์เมื่อได้รับภาวะเค็มปริมาณ P5CS mRNA มีมากขึ้น โดยพบสัญญาณการแสดงออกของ mRNA ที่คาดว่าเป็นของ P5CS จำนวน 1 สัญญาณในต้นข้าวอายุ 15 วัน ในขณะที่พบสัญญาณการแสดงออกของ mRNA ที่คาดว่าเป็นของ P5CS จำนวน 3 สัญญาณในต้นข้าวอายุ 22 วัน อย่างไรก็ตามการศึกษาการแสดงออกของยีน OAT โดยใช้ probe OAT cDNA จาก mothbean ไม่พบสัญญาณ mRNA อาจเป็นไปได้ว่ายีน OAT ในข้าวและ mothbean มีความแตกต่างกันมากเกินไปหรือการแสดงออกของยีน OAT มีระดับต่ำ จนไม่สามารถตรวจสอบได้