วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2542

การวิจัยเชิงคุณภาพครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการนำเสนอและเนื้อหารายการสารคดีการเกษตรทางโทรทัศน์ รวมถึงอิทธิพลของผู้อุปถัมภ์รายการที่มีต่อกระบวนการผลิตและการกำหนดรูปแบบการนำเสนอและเนื้อหาของรายการดังกล่าว ผลการวิจัยพบว่า รายการสารคดีการเกษตรทางโทรทัศน์สามารถแบ่งออกตามรูปแบบการนำเสนอได้เป็น 2 ประเภท คือ รายการสารคดีเชิงข้อมูล และรายการสารคดีเชิงละคร โดยใช้วิธีการนำเสนอรายการที่หลากหลาย ได้แก่ การสนทนา การบรรยาย การสาธิต การสัมภาษณ์ ละคร การตอบปัญหาและเพลงลูกทุ่งผสมผสานกันไปในแต่ละรายการ ในส่วนของเนื้อหาสาระ พบว่า สามารถแบ่งเนื้อหาสาระที่นำเสนอออกได้เป็น 7 ประเภท ได้แก่ เนื้อหาด้านพืช ศัตรูพืชและวัตถุมีพิษ ด้านการพัฒนาที่ดินเพื่อเพิ่มผลิต ด้านประมง ด้านสัตว์ ด้านอาชีพเสริม และความรู้เบ็ดเตล็ดอื่นๆ ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่ารูปแบบการนำเสนอและเนื้อหาของรายการสารคดีการเกษตรทางโทรทัศน์ส่วนใหญ่สะท้อนให้เห็นถึงความต้องการและผลประโยชน์ของผู้อุปถัมภ์รายการอย่างเห็นได้ชัด สืบเนื่องจากอิทธิพลของผู้อุปถัมภ์รายการต่อกระบวนการผลิตและการกำหนดรูปแบบการนำเสนอและเนื้อหาของรายการ ระดับอิทธิพลของผู้อุปกรณ์รายการมีความมากน้อยแตกต่างกันออกไปตามประเภทของแหล่งเงินทุนอุปถัมภ์และปัจจัยต่างๆ ทั้งภายในและภายนอกองค์กรสื่อ โดยรายการที่ผู้อุปถัมภ์รายการมีอิทธิพลต่อกระบวนการผลิตและกำหนดรูปแบบการนำเสนอและเนื้อหาของรายการมากที่สุด ได้แก่ รายการที่มีแหล่งเงินทุนอุปถัมภ์ในรูปของการสนับสนุนรายการโดยบริษัทเอกชน สำหรับปัจจัยซึ่งส่งผลต่อระดับอิทธิพลของผู้อุปถัมภ์รายการ ได้แก่ แหล่งรายได้ ลักษณะการดำเนินธุรกิจของบริษัทผู้ผลิต นโยบายองค์กรและจรรยาบรรณทางวิชาชีพ ซึ่งจัดเป็นปัจจัยภายใน และความต้องการและความสนใจของผู้ชม คู่แข่ง กฎหมายควบคุมการโฆษณา นโยบายสถานีสภาพเศรษฐกิจ และผู้อุปถัมภ์รายการ ซึ่งจัดเป็นปัจจัยภายใน และความต้องการและความสนใจของผู้ชม คู่แข่ง กฎหมายควบคุมการโฆษณา นโยบายสถานี สภาพเศรษฐกิจ และผู้อุปถัมภ์รายการ ซึ่งจัดเป็นปัจจัยภายนอกองค์กรผู้ผลิตรายการ