วิทยานิพนธ์ (นศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

ศึกษา 1. ความเป็นมาของสถานีวิทยุชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ 2. โครงสร้างและแนวทางการบริหารจัดการของสถานีวิทยาชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ และ 3. เปรียบเทียบผังรายการและเนื้อหาสาระของสถานีวิทยุชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ โดยมีระเบียบวิธีวิจัยทั้งการวิจัยเอกสาร การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการสัมภาษณ์เจาะลึก ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ ความเป็นมาของสถานีวิทยุชุมชนในจังหวัดชัยภูมิเริ่มต้นในปี 2543 โดยรูปแบบเริ่มแรกเป็นแบบที่ภารรัฐจัดรูปแบบให้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องประกอบไปด้วยกรมประชาสัมพันธ์ องค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย และหน่วยงานวิทยุตำรวจตระเวนชายแดน หลังจากนั้นในต้นปี 2546 ก็ได้เริ่มมีสถานีวิทยุชุมชนที่กระจายตัวอยู่ตามชุมชนต่างๆ ที่ก่อตั้งโดยงบประมาณจากกองทุนเพื่อการพัฒนาสังคม (SIF) โดยเริ่มจากศูนย์การเรียนรู้วิทยุชุมชนต้นน้ำซีที่อำเภอหนองบัวแดง และศูนย์การเรียนรู้วิทยุชุมชนคนตลาดแร้งที่อำเภอบ้านเขว้า ซึ่งต่อมาศูนย์การเรียนรู้วิทยุชุมชนคนตลาดแร้งได้ปิดตัวลงและย้ายอุปกรณ์ต่างๆ มาดำเนินงานใหม่ที่อำเภอบ้านแท่น โดยใช้ชื่อว่า ศูนย์การเรียนรู้วิทยุชุมชนคนบ้านแท่น ต่อมากลางปี 2547 กรมประชาสัมพันธ์โดยดำเนินการผ่านกองงาน กกช. ก็ได้จัดโครงการเตรียมความพร้อมวิทยุชุมชนโดยอนุญาตให้มีโฆษณาได้ จึงเกิดสถานีวิทยุชุมชนขึ้นมาอย่างรวดเร็วทั้งจังหวัด โดยมีจุดปฏิบัติการเตรียมความพร้อมวิทยุชุมชนคนภูเขียว ที่อำเภอภูเขียว และจุดปฏิบัติการเตรียมความพร้อมวิทยุชุมชนคนรักษ์ถิ่น ที่อำเภอเมือง ได้เกิดขึ้นเป็นสถานีแรกและสถานีที่สองของโครงการดังกล่าวตามลำดับ จากการศึกษาโครงสร้างและแนวทางการบริหารจัดการ ตลอดจนเปรียบเทียบผังรายการและเนื้อหาสาระของสถานีวิทยุชุมชนในจังหวัดชัยภูมิ พบว่าสถานีวิทยุชุมชนในรูปแบบที่กระจายตัวอยู่ตามชุมชนต่างๆ ทั้ง 4 สถานี มีการดำเนินงานที่แตกต่างกัน สามารถแบ่งออกเป็น 4 รูปแบบประกอบด้วย 1) ศูนย์การเรียนรู้วิทยุชุมชนต้นน้ำชี ภายใต้รูปแบบการบริหารจัดการของกลุ่มเครือข่ายประชารัฐ ที่ปฏิบัติตามแนวคิดวิทยุชุมชนของกลุ่มประชาสังคม ซึ่งทำให้วิทยุชุมชนเป็นของชุมชนอย่างแท้จริง 2) ศูนย์การเรียนรู้วิทยุชุมชนคนบ้านแท่น ภายใต้รูปแบบการบริหารจัดการแบบราชการ เนื่องจากมีการบริหารงานโดยองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านแท่น 3) จุดปฎบัติการเตรียมความพร้อมวิทยุชุมชนคนภูเขียว ภายใต้รูปแบบการบริหารจัดการแบบธุรกิจ ที่มีการแสวงหารายได้จากการโฆษณาเป็นหลัก 4) จุดปฏบัติการเตรียมความพร้อมวิทยุชุมชนคนรักษ์ถิ่น ภายใต้รูปแบบการบริหารจัดการแบบธุรกิจการเมือง ที่มีการแสวงหาผลประโยชน์จากการโฆษณาและผลประโยชน์ทางการเมืองอย่างชัดเจน