งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะพัฒนาเครื่องคัดขนาดส้มโอและมะนาว ให้สามารถนำไปใช้ในเชิงการค้าได้ เครื่องคัดขนาดส้มโอทำงานโดยอาศัยหลักสายพานช่องว่างที่เริ่มต้นจากช่องว่าง เล็กแล้วค่อย ๆ ขยายใหญ่ขึ้น ๆ ตัวเครื่องประกอบด้วย โครงเหล็ก ต้นกำลังเป็นมอเตอร์ไฟฟ้า 2 แรงม้า สายพานคัดขนาดแบบ 4 ชั้น ซ้อน 2 เส้น และถาดรับส้มโอหลังการคัดขนาดเครื่องคัดขนาดมะนาว ประกอบด้วย โครงเหล็ก ต้นกำลังมอเตอร์ไฟฟ้า 2 แรงม้า กะบะป้อนผลมะนาวก่อนการคัดขนาด ชุดคัดขนาดและภาชนะรับผลมะนาวหลังการคัดขนาด จากการทดสอบเชิงวิศวกรรมและเศรษฐศาสตร์ เครื่องต้นแบบคัดขนาดส้มโอและมะนาว พบว่า เครื่องต้นแบบคัดขนาดส้มโอสามารถคัดส้มโอพันธ์ส่งออกทองดี และขาวพวงได้ กาคัดพลาดเฉลี่ย 9% ที่สมรรถนะการทำงาน 2 ตัน/ชม. เครื่องคัดขนาดมะนาว สามารถคัดมะนาวพันธ์ส่งออกไข่และแป้นได้ การคัดพลาดเฉลี่ย 3% ที่สมรรถนะการทำงาน 448 กก./ชม. ความเสียหายเชิงกลของผลิตผลในเครื่องคัดทั้งสองแบบน้อยมาก ไม่มีนัยสำคัยในการบริโภคเครื่องคัดขนาดทั้งสองชนิดมีศักยภาพในเชิงการค้า ข้อเสนอแนะสำหรับการพัฒนาต่อไปคือ ควรพัฒนาให้เครื่องคัดขนาดทั้งสองชนิดเป็นแบบ Knock-down ให้สามารถเคลื่อนย้ายไปใช้งานในที่ต่าง ๆ ได้ง่าย This research is to develop pomelo and lemon sizing machine appropriate and efficient for commercial use. The pomepo sizing (PS) machine operation is based upon diverging belt, narrow at one end and wider toward the other end. The PS machine is consisted of steel structure, 2 hp electric motor as energy drive, double 4-layer belts and pomelo receiving tray, The lemon sizing (LS) machine comprised steel structure, 2 hp electric motor, feeding tray, sizing mechanism and receiving tray. Technical testing of the PS and the LS prototyped showed that PS machine could size pomelo of 2 exported varieties (Tongdee and Khaopong) at the capacity rate of 2 ton/h with average contamination ration 9%. The LS machine could size lemon of 2 export varieties (Khai and Pan) at the capacity rate of 448 kg/h with average contamination ration 3%. Mechanical damage of the fruits output from both machines was insignificant. The PS and the LS machines have commercial potential utilization.