วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2544

ศึกษาสภาพและปัญหาการส่งเสริมและการดำเนินการจัดสภาพแวดล้อม ด้านกายภาพและด้านสังคม สำหรับเด็กวัยแรกเกิด ถึง 3 ปี ในสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน สังกัดกรมประชาสงเคราะห์ กรุงเทพมหานคร ตัวอย่างประชากรที่ใช้ในการวิจัย จำนวน 247 คน ประกอบด้วย ผู้ประกอบการสถานรับเลี้ยงเด็กเอกชน จำนวน 115 คน และ พี่เลี้ยงเด็ก จำนวน 132 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบสำรวจ และแบบสังเกต ผลการวิจัยพบว่า ด้านการส่งเสริมการจัดสภาพแวดล้อม ผู้ประกอบการส่วนใหญ่ 1) มีการวางนโยบายการจัดสภาพแวดล้อมทั้งด้านกายภาพ และด้านสังคม ปรับอัตราส่วนระหว่างพี่เลี้ยงเด็กกับเด็กให้เหมาะสม กำหนดให้พี่เลี้ยงเด็กมีหน้าที่หลักคือ การอบรมเลี้ยงดูเด็กอย่างหมาะสม และสร้างความสัมพันธ์กับผู้ปกครอง 2) มีการส่งเสริมบุคลากร โดยการส่งพี่เลี้ยงเด็กเข้ารับการอบรม สัมมนา ประชุมเชิงปฏิบัติการ สร้างขวัญและกำลังใจโดยการยกย่องชมเชยผลงานที่ทำ 3) การจัดบริการสื่อ วัสดุ และอุปกรณ์ ใช้หลักในการเลือกให้เหมาะสมกับความสนใจ และวุฒิภาวะของเด็ก โดยมีการส่งพี่เลี้ยงเด็กเข้ารับการอบรม สัมมนาในการใช้สื่อ วัสดุ และอุปกรณ์ 4) มีการติดตามผลการจัดสภาพแวดล้อมโดยการเข้าเยี่ยมชมและซักถามปัญหา พร้อมให้ข้อเสนอแนะ โดยไม่มีการกำหนดเวลาที่แน่นอน 5) การสนับสนุนจากภายนอกคือมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาให้ความรู้ ส่วนในด้านการดำเนินการจัดสภาพแวดล้อมพี่เลี้ยงเด็กส่วนใหญ่เห็นว่า สถานรับเลี้ยงเด็กของตนมี 1) การดำเนินการจัดสภาพแวดล้อมด้านกายภาพดังนี้คือ มีบริเวณรับประทานอาหารที่สะอาดถูกสุขลักษณะ ภายในอาคารมีระบบถ่ายเทอากาศได้ดี มีของเล่น สื่อพัฒนาเด็กที่เพียงพอ และมีความปลอดภัย 2) การดำเนินการจัดสภาพแวดล้อมด้านสังคม โดยจัดให้เหมาะสมกับพัฒนาการด้านร่างกาย สังคมและอารมณ์ สติปัญญาและภาษาของเด็กวัยแรกเกิดถึง 1 1/2 ปี คือ มีการดูแลสุขภาพ ความปลอดภัย และความสะอาดของวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้กับเด็ก มีปฏิสัมพันธ์ที่เหมาะสมกับเด็ก และเล่นกับเด็กอย่างสม่ำเสมอ ส่วนในเด็กอายุ 1 1/2 ปี ถึง 3 ปี คือจัดให้เด็กได้เล่นของเล่นที่หลากหลาย ปฏิบัติต่อเด็กด้วยความรัก ไม่ลงโทษเด็กด้วยความรุนแรง ร้องเพลง ท่องบทกลอนให้เด็กฟังและเล่นเกมต่างๆ กับเด็ก โดยมีอัตราส่วนระหว่างพี่เลี้ยงเด็กกับเด็ก คือ มีพี่เลี้ยงเด็ก 1 คน ดูแลเด็กวัยแรกเกิด ถึง 1 1/2 ปี ไม่เกิน 5 คน และพี่เลี้ยงเด็ก 1 คน ดูแลเด็กอายุ 1 1/2 ปี ถึง 3 ปี ไม่เกิน 10 คน พี่เลี้ยงเด็กมีหน้าที่หลักคือการอบรมเลี้ยงดูเด็กอย่างเหมาะสม และมีการสร้างความสัมพันธ์กับผู้ปกครองโดยการพูดคุยกันอย่างสม่ำเสมอ ทำการปรึกษา และแก้ไขปัญหาร่วมกัน ปัญหาที่พบ คือ สถานรับเลี้ยงเด็กขาดงบประมาณในการส่งเสริมการจัดสภาพแวดล้อม และพี่เลี้ยงเด็กยังขาดความรู้ความชำนาญในการจัดสภาพที่เหมาะสมกับพัฒนาการด้านต่างๆ ของเด็ก