วิทยานิพนธ์ (อ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2545

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาเปรียบเทียบทฤษฎีละครแนวโศกนาฏกรรมตั้งแต่สมัยกรีกจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 20 เพื่อให้เห็นภาพรวมและเข้าใจพัฒนาการของทฤษฎีดังกล่าว จากการศึกษาพบว่า The Poetics ของอริสโตเติล เป็นทฤษฎีบทแรกที่ให้คำจำกัดความและวิเคราะห์องค์ประกอบของละครโศกนาฏกรรมอย่างละเอียด แล้วจึงส่งอิทธิพลต่อ Art of Poetry ของฮอราช และบทละครของเซเนกาในสมัยโรมัน ความคิดของอริสโตเติล ฮอราซ และลักษณะบทละครของเซเนการวมเรียกว่าลักษณะคลาสสิกซึ่งมีอิทธิพลต่อทฤษฎีละครแนวโศกนาฏกรรมจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 20 การศึกษาทฤษฎีสมัยหลัง พบว่านักการละครให้คำจำกัดความว่าละครโศกนาฏกรรมคือการเปลี่ยนแปลงของโชคชะตาของตัวละครกษัตริย์หรือเจ้าชาย จบลงด้วยความหายนะ องค์ประกอบทุกส่วนจะต้องก่อให้เกิดความสงสารและความกลัวเพื่อทำให้ผู้ชมได้ชำระล้างอารมณ์ รวมทั้งให้ความบันเทิงพร้อมบทเรียนทางศีลธรรม แสดงให้เห็นการยกย่องสนับสนุนความดีและการลงโทษการกระทำชั่ว นอกจากนี้ยังนำความคิดคลาสสิกมาสร้างเป็นกฎความงดงามเหมาะสมในการสร้างตัวละคร การหลีกเลี่ยงฉากสยดสยอง การแยกประเภทละครโศกนาฏกรรมและสุขนาฏกรรมอย่างชัดเจน และกฎความสมจริงเหมือนชีวิต ได้แก่กฎเอกภาพทั้งสาม แต่ละสมัยเคร่งครัดต่อกฎต่างกัน เช่น สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาการในอิตาลียอมรับให้ละครจบลงด้วยความสุขสมหวังของตัวละคร ในขณะที่ฝรั่งเศสเห็นว่าควรจบลงอย่างเคร่งเครียด ส่วนอังกฤษเป็นอิสระจากกฎเกณฑ์คลาสสิก แต่จะรับอิทธิพลเฉพาะวงวิชาการและละครโศกนาฏกรรมฮีโรอิกในสมัยเรสทอเรชันเท่านั้น แม้ว่าในสมัยใหม่จะไม่มีการเขียนบทละครโศกนาฏกรรมตามแบบคลาสสิกแต่ อาร์เธอร์ มิลเลอร์ มีความคิดโต้ตอบกับ The Poetics เพื่ออธิบายว่าตัวละครธรรมดาในละครสมัยใหม่ของเขามีคุณสมบัติเทียบเท่าตัวละครเอกของละครโศกนาฏกรรม โดยไม่จำเป็นต้องมีสถานภาพสูงส่ง