วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2546

ศึกษาสภาพและปัญหาการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ช่วงชั้นที่ 3 และ 4 ในโรงเรียนนำร่องการใช้หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน ผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้รับผิดชอบการจัดทำหลักสูตรฯ จำนวน 40 คน และครูกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ จำนวน 224 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เรื่องสภาพและปัญหาการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. สภาพการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์พบว่า โรงเรียน 72.50% จัดทำหลักสูตรทั้ง 2 ช่วงชั้นให้เสร็จในคราวเดียวกัน โดยใช้เวลา 1-3 เดือน ลักษณะและโครงสร้างหลักสูตรฯ ช่วงชั้นที่ 3 โรงเรียน 92.11% กำหนดให้เรียนอย่างน้อย 120 ชม./ปี สัปดาห์ละ 3 ชม. ช่วงชั้นที่ 4 โรงเรียน 67.50% ที่จัดหลักสูตรเหมือนกันทั้งแผนการเรียนที่เน้นและไม่เน้นวิทยาศาสตร์ กำหนดให้เรียน 6 หน่วยกิต ภายใน 6 ภาคการศึกษา และการจัดเนื้อหารายวิชาของหลักสูตรทั้ง 2 ช่วงชั้นโรงเรียนส่วนใหญ่ ดำเนินการในลักษณะเดียวกันคือ นำสาระทั้ง 7 สาระที่มีความใกล้เคียงกัน จัดเป็น 4 กลุ่มคือ กลุ่มที่ 1 (สาระที่ 1, 2) กลุ่มที่ 2 (สาระที่ 3) กลุ่มที่ 3 (สาระที่ 4, 5) และกลุ่มที่ 4 (สาระที่ 6, 7) ส่วนสาระที่ 8 จัดให้สอดแทรกอยู่ในทุกกลุ่มวิชา การเตรียมความพร้อมให้กับครู พบว่าโรงเรียน 71.05% และ 78.95% ส่งครูเข้ารับการอบรมที่จัดโดยกรมวิชาการ และจัดเตรียมเอกสารหลักสูตรให้ครูศึกษาด้วยตนเองตามลำดับ ทั้งนี้โรงเรียน 42.50% ให้รองผู้อำนวยการฯ ฝ่ายวิชาการเป็นผู้มอบหมายงาน รวมทั้งการกำกับและติดตามงาน ทุกโรงเรียนมีการจัดทำส่วนนำและรายละเอียดของหลักสูตรครบทุกส่วน พบว่าในการจัดทำรายละเอียดของหลักสูตร โรงเรียน 75.00% ดำเนินการโดยอิงหลักสูตรเดิม และนำมาจากคู่มือการจัดสาระการเรียนรู้ฯ วิทยาศาสตร์ โรงเรียน 54.29% มีการตรวจสอบหลักสูตรฯ ก่อนนำไปใช้ โดยการตรวจสอบองค์ประกอบของหลักสูตรฯ โดยใช้แบบตรวจสอบรายการ ส่วนการตรวจสอบเนื้อหาของหลักสูตรฯ ใช้วิธีการประชุมร่วมกันระหว่างผู้เชี่ยวชาญกับครูในกลุ่มสาระ 2. ปัญหาการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาฯ ผู้รับผิดชอบการจัดทำหลักสูตรฯ ประเมินเรื่อง การเตรียมเอกสารหลักสูตรให้กับครู การเข้ารับการอบรมจากหน่วยงานต่างๆ การมอบหมายงานให้กับครู การกำกับและติดตามงาน การตรวจสอบหลักสูตรฯ ก่อนนำไปใช้ การทำงานของครูในการจัดทำหลักสูตรฯ เป็นปัญหาในระดับปานกลาง ส่วนครูวิทยาศาสตร์ประเมินตนเองว่า ความรู้ความเข้าใจ ความสามารถและประสบการณ์ในการพัฒนาหลักสูตรฯ และความลึกซึ้งในเนื้อหาต่อการจัดทำหลักสูตรฯ เป็นปัญหาสำหรับการพัฒนาหลักสูตรฯในระดับปานกลาง ซึ่งสอดคล้องกับความคิดเห็นของผู้รับผิดชอบการจัดทำหลักสูตรฯ ที่ประเมินเรื่องดังกล่าวของครูว่าเป็นปัญหาในระดับปานกลาง ยกเว้น 4 เรื่อง คือความรู้ความเข้าใจในการกำหนดจุดมุ่งหมายการเรียนรู้ที่คาดหวังฯ การกำหนดสาระการเรียนรู้ฯ และการจัดทำคำอธิบายรายวิชา ซึงผู้รับผิดชอบการจัดทำหลักสูตรฯประเมินว่าเป็นปัญหาในระดับค่อนข้างน้อย ด้านความคิดเห็นเกี่ยวกับการพัฒนาหลักสูตรฯ พบว่าทั้ง ผู้รับผิดชอบการจัดทำหลักสูตรฯ และครู เห็นด้วยในเรื่องที่โรงเรียนจัดทำหลักสูตร สถานศึกษาฯ เอง และพึงพอใจต่อเอกสารหลักสูตรฯที่โรงเรียนพัฒนาในระดับปานกลาง และมีความคิดเห็นว่าครูมีความพร้อม มีความมั่นใจ และมีความสนใจในการจัดทำหลักสูตรฯ ในระดับปานกลางเช่นเดียวกัน อย่างไรก็ตาม ครูวิทยาศาสตร์มีความเห็นว่า การจัดทำหลักสูตรฯ เป็นเรื่องค่อนข้างยาก