วิทยานิพนธ์ (วท.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548

การศึกษาการพัฒนาแบบจำลองคุณภาพอากาศสำหรับสภาวะลมสงบในเขตกรุงเทพมหานคร แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ศึกษาสภาพการเกิดลมสงบในบริเวณพื้นที่ศึกษา ศึกษาลักษณะการกระจายตัวของอากาศในสภาวะลมสงบ และพัฒนาแบบจำลองคุณภาพอากาศสำหรับสภาวะลมสงบ โดยผลการศึกษาความเร็วลมเฉลี่ยในปี พ.ศ. 2540-2546 พบว่าความถี่ของการเกิดลมสงบสูงถึงร้อยละ 42.86 สำหรับพื้นที่ในเขตกรุงเทพมหานคร (สถานีตรวจอากาศเฉลิมพระเกียรติกรุงเทพฯ) ที่มีความขรุขระของพื้นผิวสูง ส่วนพื้นที่ที่มีลักษณะโล่งกว้าง(สถานีอุตุนิยมวิทยาขนส่งดอนเมือง) พบสภาวะลมสงบเพียงร้อยละ 7.08 พบว่าลมสงบเกิดในเวลากลางคืนมากกว่ากลางวัน นอกจากนี้ในสภาวะลมสงบนั้นก่อให้เกิดปัญหามากกว่าในสภาวะที่ความเร็วลมสูง เนื่องจากพบว่าเมื่อเกิดสภาวะลมสงบความเข้มข้นของคาร์บอนมอนอกไซด์จะมีค่าสูงกว่าในสภาวะที่ความเร็วลมสูง สำหรับการศึกษาลักษณะการกระจายตัวของอากาศในสภาวะลมสงบพบว่า เมื่อเกิดสภาวะลมสงบอากาศที่มีอุณหภูมิสูงกว่าบรรยากาศโดยรอบ จะมีการเคลื่อนที่แบบ Adiabatic cooling process ซึ่งพบว่าห้องที่มีขนาดกว้าง 5 เมตร ยาว 5 เมตร และสูง 3 เมตร (75 ลูกบาศก์เมตร) ใช้เวลา 50 นาที ในการที่ควันกระจายไปทั่วห้อง และมีความเข้าข้นใกล้เคียงกันทั้งห้อง ซึ่งการกระจายตัวในลักษณะดังกล่าวสอดคล้องตามสมมติฐานของ Box model ส่วนการวิเคราะห์องค์ประกอบของลมพบว่า สัดส่วนระหว่างการเคลื่อนที่ของลมในแนวระนาย (u, v) กับการเคลื่อนที่ของลมในแนวดิ่ง (w) ในสภาวะลมสงบ มีค่าเท่ากับ 1.105 และ 1.095 สำหรับในฤดูฝน และเท่ากับ 1.143 และ 1.147 ในฤดูแล้งฝน ส่วนที่ความเร็วลมมากกว่า 0.5 เมตรต่อวินาที มีค่าเท่ากับ 1.142 และ 1.119 สำหรับในฤดูฝน และเท่ากับ 1.172 และ 1.154 ในฤดูแล้งฝนโดยสัดส่วนระหว่างการเคลื่อนที่ของลมในแนวระนาบกับการเคลื่อนที่ของลมในแนวดิ่งแสดงให้เห็นว่าในสภาวะลมสงบการเคลื่อนที่ของอากาศในแนวดิ่งพบมากกว่าในสภาวะที่ความเร็วลมมากกว่า 0.5 เมตรต่อวินาที โดยเฉพาะบริเวณพื้นผิวที่เป็นคอนกรีตนั้นจะมีการเคลื่อนที่ของอากาศในแนวดิ่งสูงกว่าในบริเวณที่เป็นสนามหญ้า สำหรับการพัฒนาแบบจำลองคุณภาพอากาศสำหรับในสภาวะลมสงบพบว่า Box model ในสภาวะคงที่แบบสมบูรณ์ให้ผลใกล้เคียงกับค่าตรวจวัดจริงมากกว่าในสภาวะคงที่และสภาวะไม่คงที่ และพบว่ามีความสัมพันธ์กับข้อมูลการตรวจวัดสูงเมื่อผู้รับอยู่ใกล้กับแหล่งกำเนิด