วิทยานิพนธ์ (วศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2544

ศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิภาพในการลดปริมาณฝุ่นบนผิวถนนขนาดต่างๆ โดยการทำความสะอาดแบบใช้ รถกวาดถนนขนาดต่างๆ รวม 3 ขนาด การล้างถนน และใช้แรงงานคนกวาดและคำนวณอัตราการปล่อยฝุ่นละออง จากยานยนต์ที่แล่นผ่านถนน รวมทั้งประเมินค่าใช้จ่ายของการทำความสะอาด โดยวิธีทำความสะอาดแบบต่างๆ พร้อมทั้งเสนอแนะทางเลือกที่เหมาะสมในการนำไปใช้ในทางปฏิบัติ ในการศึกษาเลือกใช้ถนนที่ปูผิวทางแล้ว 3 ขนาดในจังหวัดกรุงเทพมหานคร คือ 2 เลน 4เลน และ 6เลน โดยแบ่งเป็นพื้นที่ฝั่ง กทม. ซึ่งดำเนินการโดย กทม. เอง จำนวน 4 สาย และพื้นที่ฝั่งธนบุรีซึ่งดำเนินการโดยเอกชนจำนวน 2 สาย โดยเก็บตัวอย่างฝุ่นละอองบนผิวถนนก่อนและหลังการทำความสะอาด 1 วัน 2 วัน 4 วัน และ 7 วัน การศึกษาพบว่า ประสิทธิภาพในการทำความสะอาดถนน ซึ่งคิดจากการลดลงของปริมาณฝุ่นซิลท์บนผิวถนนที่ปูผิวทาง ในถนนขนาดใหญ่ ถนนขาดกลาง และถนนขนาดเล็ก โดยวิธีการทำความสะอาดแบบใช้รถกวาดและดูดฝุ่น ขนาดต่างๆ มีค่าประสิทธิภาพเฉลี่ยเท่ากับ 30.03, 58.06 และ 70.31% ตามลำดับ และในถนนขนาดใหญ่ และถนนขนาดเล็กโดยวิธีการทำความสะอาด แบบใช้การฉีดล้างถนน มีค่าประสิทธิภาพเฉลี่ยเท่ากับ 54.74 และ 70.09% ตามลำดับ และในถนนขนาดกลาง โดยใช้แรงงานคนกวาด มีค่าประสิทธิภาพเท่ากับ 13.30% และคำนวณอัตราการปล่อยฝุ่นละอองจากยานยนต์ ที่แล่นผ่านถนนที่ปูผิวทางกอ่นและหลังทำความสะอาดถนนขนาดต่างๆ ที่ศึกษา โดยการทำความสะอาดแบบต่างๆ พบว่า ก่อนทำความสะอาดมีค่าอยู่ระหว่าง 1.12-4.00 กรัม PM-10/กิโลเมตร-คัน และหลังทำความสะอาดทันที่มีค่าอยู่ระหว่าง 0.49-3.11 กรัม PM-10/กิโลเมตร-คัน ค่าใช้จ่ายของ กทม. ในการทำความสะอาดแบบใช้รถกวาดขนาดใหญ่ รถกวาดขนาดกลางและรถกวาดขนาดเล็ก มีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ รวมเท่ากับ 0.73, 0.54 และ 0.52 บาท/กรัมของฝุ่นซิลท์ ตามลำดับ วิธีการฉีดล้างถนนและใช้แรงงานคนกวาด มีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการรวม 0.78 และ 5.30 บาท/กรัมของฝุ่นซิลท์ ตามลำดับ การศึกษาพบว่า ขนาดของรถกวาดไม่มีผลต่อประสิทธิภาพในการทำความสะอาดถนน แต่รถกวาดขนาดเล็กมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการที่ต่ำที่สุด ประสิทธิภาพในการทำความสะอาดของรถกวาดขึ้นอยู่กับขนาดถนน โดยในถนนขนาดเล็ก จะมีประสิทธิภาพสูงที่สุด รองมาได้แก่ถนนขนาดกลางและขนาดใหญ่ ตามลำดับ ส่วนการล้างถนนจะให้ประสิทธิภาพในการทำความสะอาดสูงที่สุด แต่มีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการสูง จึงเหมาะสมที่จะใช้ทำความสะอาดถนน เฉพาะถนนสายสำคัญที่มีการจราจรสูงและประชาชนอาศัยอยู่หนาแน่น ส่วนการกวาด โดยใช้แรงงานคนจะให้ประสิทธิภาพในการทำความสะอาดต่ำที่สุด และมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานสูงที่สุด แต่คนงานกวาดมีหน้าที่ ดูแลความสะอาดทั่วไปและต้นไม้บนบาทวิถีด้วย