จากความเชื่อที่ว่านักศึกษาเอเชียมีวิธีการเรียนรู้โดยการท่องจำแต่เพียงอย่างเดียว โดยขาดทักษะการคิด วิเคราะห์ แต่กลับมีผลการเรียนที่ดีกว่านักศึกษาทางตะวันตกนั้น ทำให้ในปี ค.ศ. 1999 Baumgart & Halse ได้สนใจทำการตรวจสอบเครื่องมือในการประเมินผลการเรียน ซึ่งจะเป็นตัวบ่งชี้ถึงระบบและวิธีการเรียนการสอน โดยได้วิเคราะห์ข้อสอบวิชาสังคมศึกษาของนักเรียนเกรด 12 ของประเทศออสเตรเลียและญี่ปุ่น แล้วนำมาเปรียบเทียบกับข้อสอบเข้ามหาวิทยาลัยของไทย จากการตรวจสอบพบว่า ข้อสอบของไทยเป็นชุดเดียวที่สอดคล้องกับทฤษฎีการคิดเชิงวิเคราะห์ในทักษะพุทธิปัญญาของ Benjamin Bloom ซึ่งแบ่งระดับการเรียนรู้ออกเป็น 6 ระดับได้แก่ ความรู้ ความเข้าใจ การนำไปประยุกต์ใช้ การวิเคราะห์ การสังเคราะห์ และการประเมิน ทักษะ 3 ระดับสุดท้ายจัดว่าเป็นทักษะการคิดขั้นสูง จากการศึกษาพบว่า เพื่อที่จะทำข้อสอบเข้ามหาวิทยาลัยให้สัมฤทธิ์ผล นักเรียนไทยจะต้องมีทักษะในการวิเคราะห์ การตีความหมาย การแปลความ และการนำไปประยุกต์ใช้ เพื่อศึกษาต่อจากงานวิจัยของ Baumgart & Halse งานวิจัยนี้ถูกจัดทำขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะตรวจสอบดูความสามารถในการคิด วิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาของไทย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ ข้อสอบเข้ามหาวิทยาลัยวิชาสังคมศึกษาฉบับเดือนตุลาคมปี พ.ศ. 2547 ข้อสอบแต่ละข้อถูกนำมาวิเคราะห์ว่าเป็นการวัดทักษะใด จากการวิเคราะห์ข้อสอบพบว่า ในจำนวนข้อสอบทั้งหมด 80 ข้อ เป็นการวัดความรู้ 25 ข้อ วัดความเข้าใจ 27 ข้อ วัดการนำไปประยุกต์ใช้ 4 ข้อ วัดการวิเคราะห์และการสังเคราะห์ 19 ข้อ และอีก 5 ข้อเป็นการวัดการประเมิน กลุ่มประชากรได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ทุกคนจำนวน 1,703 คนที่ศึกษาอยู่ในโรงเรียนทั้ง 4 ของจังหวัดขอนแก่น ผลการวิจัยพบว่า 50% ขึ้นไปของนักเรียนทั้งหมดเลือกคำตอบที่ถูกต้องได้ 12 ข้อจากข้อสอบ24 ข้อที่วัดทักษะการคิดขั้นสูง ซึ่งได้แก่การวิเคราะห์ การสังเคราะห์ และการประเมิน ในขณะเดียวกัน มีนักเรียน 50% ขึ้นไปที่สามารถเลือกคำตอบที่ถูกต้องได้ 28 ข้อจากข้อสอบ 56 ข้อที่วัดทักษะการคิดเบื้องต้น คือ ความรู้ ความเข้าใจ และการนำไปประยุกต์ใช้ ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่า นักเรียนไทยไม่ได้ใช้วิธีการเรียนรู้ด้วยการท่องจำแต่เพียงอย่างเดียว แต่มีทักษะในการคิด วิเคราะห์ ในระดับหนึ่ง There has been a paradox that despite their typical learning approach on rote memorization, Asian students, perceived as compliant, not being critical or questioning, surprisingly outperform Western students in studies. In 1999, Baumgart & Halse explored the role of assessment through an analysis of examination papers in Social Sciences of the grade twelve level in Australia and Japan, and a university entrance examination paper in Thailand. They found that Thai paper is the only one which is based on Bloom’s six levels of cognitive theory. These include knowledge, comprehension, application, analysis, synthesis, and evaluation. The last three levels are considered to be higher-order thinking skills. To achieve the examination, Thai students require challenging levels of analysis, interpretation, translation, and application. To further their work, this research focuses on students’ performances. The Social Studies university entrance examination paper for October 2004 was used to examine secondary students’ cognitive level. To do so, each item of the paper was analyzed to see which skill the students needed to be assessed. It was found out that of all 80 items in the paper, there were 25 items assessing students’ knowledge, 27 items assessing comprehension, 4 items assessing application, 19 items assessing analysis and synthesis, and 5 items assessing evaluation. There were 1,703 students from 4 schools in Khon Kaen participating in the study. The results showed that over 50% of the students could choose 12 out of the 24 correct answers assessing the last three levels of cognitive theory. At the same time, over 50% could choose 28 out of the 56 correct answers assessing the first three levels. It can be said that the students rely their study not only on rote memorization alone but they also possess some higher-order thinking skills.